Prostate cancer નું operation Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar માં · OPD Gota, અમદાવાદ
Prostate ની બંને બાજુએ erection ની નસો (nerves) પસાર થાય છે, અને એ prostate ની એટલી નજીક હોય છે કે ગાંઠ કઈ બાજુ અને કેટલી ઊંડે છે એના પર જ આધાર રહે છે કે એ બાજુની nerve બચાવી શકાશે કે નહીં. એટલે nerve-sparing નો નિર્ણય આખા operation માટે એક સાથે નથી લેવાતો — જમણી અને ડાબી બાજુ માટે અલગ અલગ લેવાય છે, અને એ નિર્ણય MRI અને biopsy નો report જોઈને, operation શરૂ થાય એ પહેલાં જ લેવાઈ જાય છે.
MRI ની images અને biopsy report WhatsApp પર મોકલો · +91-63590-11009
Dr Swati Shah
MS, DrNB (Surgical Oncology)
Prostate Cancer Surgeon · Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar · Gota OPD, અમદાવાદ
Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre. મોટા cancer centre માં training, પૂરી surgical oncology ની degree, અને general urology નહીં પણ uro-oncology પર જ ચાલતી practice. Gota clinic પર 85 Google reviews માં 4.99 અને Apollo, Bhat પર 28 reviews માં 5.0 rating.
Intermediate risk એટલે cancer હજી prostate ની અંદર જ છે, પણ એ સૌથી શાંત પ્રકારનું રહ્યું નથી. PSA દસ થી વીસ વચ્ચે હોય, અથવા biopsy માં ISUP grade group 2 કે 3 આવે, અથવા તપાસમાં એક બાજુની ગ્રંથિ સંડોવાયેલી લાગે — આ ત્રણમાંથી કોઈ પણ એક હોય તો માણસ આ group માં આવે છે. એનો અર્થ એ નથી કે cancer ફેલાઈ ગયું છે, અને એનો અર્થ એ પણ નથી કે prostate કાઢવું જ પડશે.
OPD માં રોજ જોવા મળે છે કે માણસ report માં “intermediate risk” લખેલું વાંચીને એવું માનીને આવે છે કે નિર્ણય લેવાઈ ગયો છે. લેવાયો નથી. એ તો શરૂઆતની જગ્યા છે, અને consultation નું પહેલું કામ એ છે કે તમે એના કયા ભાગમાં આવો છો તે શોધવું.
એ પ્રામાણિકપણે નક્કી કરવા માટે ત્રણ વસ્તુ જોઈએ, અને બહારથી આવતા દર્દીમાં એમાંથી એક લગભગ હંમેશા ખૂટતી હોય છે — biopsy પહેલાં કરાવેલો multiparametric MRI જેનો report PI-RADS પ્રમાણે લખાયો હોય; PSA density, એટલે કે PSA ને MRI માં મપાયેલા prostate ના કદથી ભાગીને આવતો આંકડો; અને એવી biopsy જેમાં MRI માં દેખાતી ગાંઠમાંથી પણ cores લીધા હોય અને બાકીના prostate માંથી પણ, અને જેના report માં grade group, કેટલા cores માં cancer આવ્યું, એક core માં વધુમાં વધુ કેટલું, અને — સૌથી અગત્યનું — cribriform કે intraductal pattern છે કે નહીં તે લખેલું હોય.
| Favourable intermediate risk | Unfavourable intermediate risk | |
|---|---|---|
| Grade | ફક્ત ISUP grade group 2 | Grade group 3, અથવા grade group 2 સાથે ખરાબ લક્ષણો |
| કેટલું ફેલાયેલું | ઓછું — થોડા જ cores, દરેકમાં થોડું | ઘણા cores, અથવા બંને બાજુ |
| Histology | Cribriform કે intraductal pattern નહીં | Cribriform કે intraductal pattern હાજર |
| PSA density | ઓછી | વધારે |
| શું શક્ય છે | પસંદ કરેલા દર્દીમાં active surveillance; operation; radiation | Radical prostatectomy સાથે pelvic lymph node dissection, અથવા radiation સાથે ચાર થી છ મહિના androgen deprivation therapy |
| સારવાર પહેલાં PSMA-PET | જરૂર નથી | જ્યાં એનાથી plan બદલાય ત્યાં જ |
Cribriform અને intraductal pattern વિશે દર્દીને ભાગ્યે જ કહેવાય છે. એ એના grade group કરતાં વધુ આક્રમક વર્તે છે, report માં એકસરખી રીતે લખાતા નથી, અને એ હાજર હોય તો બાકીના બધા આંકડા સારા હોવા છતાં active surveillance નો વિકલ્પ રહેતો નથી. તમારા histology report માં એ વિશે હા કે ના કશું લખ્યું ન હોય તો કંઈ પણ પસંદ કરતાં પહેલાં એ report ફરી જોવડાવો.
Nerve-sparing નો નિર્ણય દરેક બાજુ માટે અલગ લેવાય છે, અને દરેક બાજુ માટે ત્રણ વાત જોવાય છે.
પહેલી — MRI માં એ બાજુની ગાંઠ prostate ના પડ સુધી પહોંચી છે કે એને વટાવી ગઈ છે. જમણી બાજુનું extracapsular extension ડાબી બાજુ વિશે કશું કહેતું નથી. બીજી — biopsy માં એ બાજુ કેટલી સંડોવાયેલી હતી; apex માં એક નાનો core હોવો અને base માં grade group 3 ના ચાર cores ભરેલા હોવા એ બે સાવ જુદી વાત છે. ત્રીજી — operation વખતે હાથમાં અને આંખે શું લાગે છે, કારણ કે જે પેશી operation વખતે prostate સાથે ચોંટેલી લાગે એ સારા દેખાતા scan ને પણ ઉપરવટ જાય છે.
એટલે જ intermediate-risk ના ઘણા દર્દીમાં એક બાજુ પૂરેપૂરું nerve-sparing થાય છે અને બીજી બાજુ જાણીજોઈને પહોળું dissection થાય છે. એ બાંધછોડ નથી કે અનિર્ણય નથી. જે બાજુ બચાવી શકાય એને એની પૂરી તક આપવાનો અને બીજી બાજુ cancer ને બહાર નીકળવાનો રસ્તો ન આપવાનો — બંને એકસાથે કરવાનો આ એક જ રસ્તો છે.
Positive surgical margin એટલે કાપેલી કિનારી પર cancer રહી ગયું. એનો અર્થ મોટે ભાગે પછી radiation લેવી પડે, અને operation પછીની radiation પેશાબ અને સહવાસની એ જ તકલીફો વધારે છે જે nerve બચાવીને ટાળવી હતી. જેની erection બચી પણ cancer નો ઈલાજ અધૂરો રહ્યો, એની સાથે અન્યાય થયો કહેવાય.
એટલે આ unit માં નિયમ operation પહેલાં જ કહી દેવાય છે, પછી નહીં: જે બાજુ ગાંઠ પડને અડેલી હોય, એ બાજુ પહોળી લેવાય છે. કઈ બાજુ જોખમ છે અને એનો સોદો શું થવાનો છે એ તમને operation પહેલાં કહેવાય છે, અને પછી histology એ ચિત્ર બદલે તો એ પણ કહેવાય છે, આગળ શું કરવાનું તે સાથે.
Pelvic lymph node કાઢવા કે નહીં એ nerve થી સાવ જુદો સવાલ છે. એ nomogram થી નક્કી થાય છે, જે PSA, grade group, stage અને cores ને ભેગા કરીને node માં cancer પહોંચ્યું હોવાની શક્યતા કાઢે છે. એ શક્યતા લગભગ વીસમાંથી એક કરતાં વધે ત્યારે extended dissection થાય છે — external iliac, obturator અને internal iliac, અને જરૂર પડે તો presacral અને common iliac પણ. Unfavourable intermediate-risk માં મોટે ભાગે આ હદ વટાઈ જાય છે; favourable માં મોટે ભાગે નથી વટાતી.
ફક્ત obturator packet કાઢી લેવાનું limited dissection એક ખાસ રીતે કશું ન કાઢવા કરતાં પણ ખરાબ છે — એ under-staging કરે છે, અને દર્દીને કહેવાય છે કે એના node ચોખ્ખા છે જ્યારે એ બરાબર તપાસાયા જ નહોતા. Extended dissection ની પોતાની કિંમત છે — મુખ્યત્વે lymphocele અને પગ કે ગુપ્તાંગમાં સોજો — અને એ consent વખતે કહેવાય છે, પછી ખબર પડે એવી રીતે નહીં.
Prostate ની અંદર સીમિત intermediate-risk cancer માં operation અને radiation બંને cancer ને સરખી રીતે કાબૂમાં લે છે. Radiation પસંદ કરનારે ઓછો વિકલ્પ પસંદ કર્યો છે એવું નથી. ફરક આડઅસર ક્યારે આવે છે એમાં છે: operation પછી તરત પેશાબનું ટપકવું આવે છે જે મહિનાઓમાં સુધરે છે, અને erection એક-બે વર્ષે ધીમે ધીમે અને ઘણી વાર અધૂરું પાછું આવે છે. Radiation પછી શરૂઆતમાં ખાસ ફેર નથી પડતો, પણ પછીનાં વર્ષોમાં પેશાબ અને આંતરડાની બળતરાવાળી તકલીફો આવે છે અને erection ધીમે ધીમે ઘટે છે.
Unfavourable intermediate-risk માં radiation સાથે ચાર થી છ મહિના androgen deprivation therapy અપાય છે, અને એ hormone ની પોતાની અસર છે — થાક, વજન વધવું, હાડકાં નબળાં પડવાં, મન ઉદાસ રહેવું અને શરીરના metabolism પર અસર. આ પણ સરખામણીનો ભાગ છે અને મોટે ભાગે સરખામણીમાંથી છૂટી જાય છે.
જ્યાં બંને વિકલ્પ ખરેખર સરખા હોય ત્યાં નિર્ણય એકલા surgeon પાસે નથી રહેતો. એવો દરેક કેસ tumour board માં ચર્ચાય છે અને બને ત્યાં સુધી દર્દી radiation oncologist અને surgeon બંનેને એક જ વાતચીતમાં સાંભળે છે. એ તમારા માટેનો ફાયદો છે.
હા — પસંદ કરેલા favourable intermediate-risk દર્દીમાં: grade group 2, ઓછું ફેલાયેલું, MRI સારો, PSA density ઓછી, અને cribriform કે intraductal pattern નહીં. આ વાત નવી guidelines માં બદલાઈ છે અને જૂના template પરથી લખાયેલા report માં આ જ મુદ્દો સૌથી વધુ છૂટી જાય છે.
Surveillance એટલે સારવાર ન કરવી એવું નથી. એટલે છ મહિને PSA, વર્ષે એક વાર તપાસ, બાર થી અઢાર મહિને MRI, પહેલા વર્ષની અંદર confirmatory biopsy અને પછી દર બે થી ચાર વર્ષે biopsy — અથવા વહેલી, જો કંઈ બદલાય તો. સારવાર શરૂ કરવાનો સંકેત biopsy માં grade વધવું કે scan માં વધારો દેખાવો છે, એકલું PSA વધવું નહીં. Surveillance પર નુકસાન લગભગ હંમેશા એમને થાય છે જે follow-up માં આવવાનું બંધ કરી દે છે — એટલે જ અહીં protocol લખીને અપાય છે અને appointment નોંધીને જ મોકલાય છે.
| ક્યારે | શું અપેક્ષા રાખવી |
|---|---|
| Operation ના ચાર અઠવાડિયાં પહેલાં | Pelvic floor ની કસરત શરૂ — શીખવાડીને, ચોપાનિયું આપીને નહીં. પેશાબના કાબૂ માટે તમે જાતે કરી શકો એવી આ સૌથી અસરકારક વસ્તુ છે, અને catheter નીકળ્યા પછી શરૂ કરવું એ મોડું શરૂ કરવું છે |
| પહેલો-બીજો દિવસ | Catheter સાથે ઘરે, એની સંભાળ શીખ્યા પછી |
| સાત થી દસ દિવસ | OPD માં catheter નીકળે. એ જ દિવસે pelvic floor ની કસરત ફરી શરૂ. Pad અપાય, અને કેટલા લાગશે તે સાચું કહેવાય |
| બે અઠવાડિયાં | ઘા ની તપાસ, histology ની ચર્ચા, pad ની ગણતરી નોંધાય, erection નો score ફરી લેવાય, અને nerve બચી હોય ત્યાં penile rehabilitation શરૂ |
| છ થી આઠ અઠવાડિયાં | પહેલો PSA. એથી વહેલો નહીં — એને undetectable થવા સુધી પહોંચવાનો સમય જોઈએ |
| ત્રણ, છ, બાર અને ચોવીસ મહિને | Pad ની ગણતરી અને erection નો score દર વખતે આંકડામાં નોંધાય |
| બાર મહિને | નિર્ણયનો સમય. મોટા ભાગના દર્દી આ સમય સુધીમાં pad વગર કે એક નાના pad પર આવી જાય છે. ટપકવું ચાલુ રહે તો તપાસ કરીને sling કે artificial urinary sphincter — “હજી રાહ જુઓ” એવું કહેવાતું નથી |
Erection ધીમે પાછું આવે છે. બંને બાજુ nerve બચી હોય અને પહેલાં પૂરી ક્ષમતા હોય, તો સારી સંખ્યામાં દર્દીઓમાં સહવાસ માટે પૂરતું erection પાછું આવે છે, પણ એમાં બાર થી ચોવીસ મહિના લાગે છે અને ઘણી વાર અધૂરું રહે છે. Nerve ન બચે તો જાતે erection પાછું આવતું નથી અને ગોળી, injection કે implant ની મદદ લેવી પડે છે. તમારા પોતાના આંકડા consent ની વાતચીતમાં તમારી ઉંમર, prostate નું કદ, grade અને nerve બચી કે નહીં એ પ્રમાણે કહેવાય છે.
Dr Swati Shah આ વાતો જાતે સમજાવે છે અને તમારી સંમતિ હોય તો પત્ની સાથે બેસાડીને સમજાવે છે. Bleeding, infection, લોહી ગંઠાવું, rectum કે ureter માં ઈજા, પેશાબની નળીના સાંધા પર સંકોચન, urine leak, lymphocele, positive margin અને પછી radiation લેવી પડવાની શક્યતા — આ બધાના આંકડા એ વાતચીતમાં તમારા પોતાના કેસ પ્રમાણે કહેવાય છે, અહીં સરેરાશ છાપીને નહીં.
ખર્ચનો અંદાજ કયું operation થાય છે, extended lymph node dissection થાય છે કે નહીં, કયા રસ્તે થાય છે, room કઈ category નો છે અને કેટલા દિવસ રોકાવું પડે છે — એના પર બદલાય છે. Apollo Hospital, Bhat મોટા ભાગની insurance કંપની અને cashless TPA સાથે જોડાયેલું છે; pre-authorisation hospital નો insurance desk admission પહેલાં કરાવી આપે છે અને કયા કાગળ જોઈશે તે office તમને જણાવશે.
બે ખર્ચ મોટે ભાગે ગણતરીમાંથી છૂટી જાય છે. PSMA-PET જ્યાં જરૂરી હોય ત્યાં એ જાતે ભરવાનો હોય છે, અને એનો ભાવ order કરતી વખતે જ કહેવાય છે, billing counter પર નહીં. અને જે વસ્તુઓ તમારી પછીની કામગીરી નક્કી કરે છે — શીખવાડેલી pelvic floor physiotherapy અને penile rehabilitation ની દવા — એ મહિનાઓ સુધી ચાલે છે, એટલે એનો હિસાબ શરૂઆતથી જ રાખવો, operation નું બિલ ભરાઈ ગયા પછી એને છોડી દેવું નહીં.
★★★★★
“Dr. Swati Shah performed my prostate surgery, and I am truly grateful for her care and expertise. It has been 3 years since the operation, and I recently visited for a follow-up. I am doing well now and living a normal, healthy life. Thank you so much, doctor, for your excellent treatment and support.”
Kiran Parikh, માર્ચ 2026
★★★★★
“I’m so grateful to Dr. Swati Shah for her care during prostate cancer treatment. She was professional, caring, and very patient in answering all my questions. Her thorough approach and confidence gave me peace of mind. Excellent surgeon and wonderful person!”
DIVYA PARMAR, જાન્યુઆરી 2026
★★★★★
“Nice treatment of Prostate cancer. I am now fit.”
Patel Yagnesh Babubhai, ઑગસ્ટ 2026
ના. Favourable intermediate-risk માં કેટલાક દર્દીમાં હજી surveillance શક્ય છે, અને જ્યાં સારવાર જરૂરી હોય ત્યાં ટૂંકા hormone course સાથેની radiation પણ cancer ને operation જેટલી જ સારી રીતે કાબૂમાં રાખે છે. Prostate ત્યારે કાઢવામાં આવે છે જ્યારે એ તમારા રોગ અને તમારી પ્રાથમિકતાને બંધબેસતો વિકલ્પ હોય — આપોઆપ નહીં.
Operation પછી તરત erection લગભગ દરેક દર્દીમાં હોતું નથી. બંને બાજુ nerve બચી હોય અને પહેલાં પૂરી ક્ષમતા હોય, તો સારી સંખ્યામાં દર્દીઓમાં બાર થી ચોવીસ મહિનામાં સહવાસ માટે પૂરતું erection પાછું આવે છે, ઘણી વાર અધૂરું; operation પછી બે થી ચાર અઠવાડિયે શરૂ થતી rehabilitation એ શક્યતા વધારે છે. Nerve ન બચે તો ગોળી, injection કે implant થી erection મેળવાય છે. Ejaculation બંને સ્થિતિમાં કાયમ માટે બંધ થાય છે.
મોટા ભાગના દર્દીમાં થોડાં અઠવાડિયાંથી થોડા મહિના. બાર મહિને લગભગ બધા pad વગર કે એક નાના pad પર આવી જાય છે. Catheter નીકળ્યા પછી નહીં પણ operation ના ચાર અઠવાડિયાં પહેલાં pelvic floor ની કસરત શરૂ કરવી — આ સમય સૌથી વધુ એનાથી ઘટે છે.
ફક્ત unfavourable intermediate-risk હોય અને એના પરિણામથી plan બદલાવાનો હોય ત્યારે. Favourable intermediate-risk માં એની જરૂર નથી, અને ખર્ચ અડચણ હોય ત્યાં bone scan અને CT પણ ચાલે છે — પૈસાની ગોઠવણ થાય ત્યાં સુધી સારવાર અટકાવાતી નથી.
હા, અને જ્યાં બંને વિકલ્પ ખરેખર સરખા હોય ત્યાં tumour board ની ચર્ચા પછી એવી મુલાકાત ગોઠવવી એ અહીંની રીત છે. બંને વિકલ્પ એ જ લોકો પાસેથી સાંભળવા જોઈએ જે એને રોજ કરે છે.
Consultation Gota માં. Operation Apollo, Bhat, Gandhinagar માં.
Swasth Parivar: twice a month, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.
Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.
