છેલ્લે સુધાર્યું: 08-Oct-2026
Call કરો +91-63590-11009 Visit પહેલાં reports મોકલો
Stage નક્કી કરવા ત્રણ રિપોર્ટ સાથે જોવાય: ગાંઠનો પ્રકાર, CT scan, અને અંડકોષ કાઢ્યા પછીના AFP, hCG અને LDH.
Stage I માં મોટે ભાગે વધુ સારવારને બદલે નજીકથી surveillance થાય. Nodes કે તેથી આગળ ફેલાવો હોય તો chemotherapy, ઓપરેશન, કે બંને.
ફેલાયેલી બીમારીમાં IGCCCG risk group chemotherapy નક્કી કરે: good group માં મોટે ભાગે BEP ની ત્રણ cycles, intermediate કે poor માં ચાર.
Report આવે એટલે ઘરના લોકો પહેલું પૂછે: કયું stage છે? અંડકોષ (testis) ના cancer માં એ જવાબ અધૂરો છે. અહીં સારવાર ત્રણ વાત પરથી નક્કી થાય છે, અને stage તેમાંની એક છે.
જંઘામૂળ (groin) માંથી અંડકોષ કાઢ્યા પછી આ ત્રણ રિપોર્ટ સાથે મળીને stage નક્કી કરે છે:
આ તપાસ કયા ક્રમમાં થાય, અને markers ઓપરેશન પહેલાં પણ કેમ લેવા પડે, તે અંડકોષના cancer ની તપાસ ક્રમસર પાના પર છે. આ પાનું ત્યાંથી આગળ વધે છે: રિપોર્ટ આવી ગયા, હવે તેનો અર્થ શું?
| Stage | અર્થ | સામાન્ય માર્ગ |
|---|---|---|
| Stage I | Cancer અંડકોષ પૂરતું; ઓપરેશન પછી markers સામાન્ય | મોટા ભાગના પુરુષોમાં surveillance; કેટલાકમાં એક વારની રક્ષણાત્મક સારવાર |
| Stage IIA | પેટની પાછળની lymph nodes, 2 cm સુધી | પસંદગીના પુરુષોમાં નાની, લક્ષિત સારવાર, અથવા chemotherapy |
| Stage IIB | Lymph nodes 2 થી 5 cm | પસંદગીના પુરુષોમાં નાની, લક્ષિત સારવાર, અથવા chemotherapy |
| Stage IIC | Lymph nodes 5 cm થી મોટી | Cisplatin આધારિત chemotherapy; પછી ગાંઠ બાકી રહે તો ઓપરેશન |
| Stage III | આ nodes થી આગળ, જેમ કે ફેફસાં કે બીજાં અંગોમાં ફેલાવો | Risk group મુજબ cisplatin આધારિત chemotherapy; પછી ગાંઠ બાકી રહે તો ઓપરેશન |
ફેલાયા પછી પણ આ cancer સામાન્ય રીતે સારવારને સારો પ્રતિસાદ આપે છે. એટલે દરેક stage માં ધ્યેય એ જ: જેટલી જરૂર હોય એટલી સારવાર. ડરથી ઓછી નહીં, અને surveillance થી સારું રહે એવા પુરુષને વધારે પણ નહીં.
Stage I seminoma માં surveillance ભલામણ કરેલો માર્ગ છે. વધુ સારવાર નથી અપાતી; નિયમિત markers અને scan થી બીમારી પાછી આવે તો વહેલી પકડાય અને તેની સારવાર થાય.
Pathology report માં બે બાબતો પાછા આવવાની શક્યતા વધારે છે: 4 cm થી મોટી ગાંઠ, અને rete testis (અંડકોષની પાછળની નળીઓ) માં ફેલાવો. આમાંથી કોઈ હોય તો carboplatin ની એક cycle વિકલ્પ તરીકે ચર્ચાય છે. એ ન હોય તો વધારાની સારવારથી ખાસ ફાયદો નથી.
ઓપરેશન પછી radiotherapy, જે પહેલાં સામાન્ય હતી, તે હવે stage I seminoma માં સામાન્ય રીતે સલાહભરી નથી, કારણ કે સારવાર પામેલા ભાગમાં નવું cancer થવાનું જોખમ રહે છે.
Surveillance ત્યારે જ કામ કરે જ્યારે તમે નિયમિત આવી શકો. દૂર રહેતા હો, કામ માટે બહાર જવું પડતું હોય કે phone ન હોય, તો carboplatin ના એક dose ની ખુલ્લી ચર્ચા થાય છે. Visit નું સમયપત્રક અંડકોષના cancer પછી follow-up પાના પર છે.
Stage I non-seminoma ના મોટા ભાગના પુરુષોમાં પણ surveillance પસંદગીનો માર્ગ છે.
અહીં lymphovascular invasion (LVI) મહત્ત્વનું છે: કાઢેલા અંડકોષની ઝીણી લોહી કે lymph નળીઓની અંદર cancer cells દેખાવા. તેનાથી પાછા આવવાની શક્યતા ઘણી વધે છે. ઓપરેશન પછી BEP chemotherapy ની એક cycle એ શક્યતા ઘટાડે છે, અને LVI હોય ત્યારે તેની ચર્ચા થાય છે.
પેટની પાછળની lymph nodes કાઢવાનું ઓપરેશન (RPLND) stage I માં પસંદગીના કિસ્સામાં થાય છે: જેમ કે teratoma ની અંદર બીજા પ્રકારનું cancer ઊગ્યું હોય, કે જે પુરુષ surveillance માં આવી ન શકે અને chemotherapy ન ઇચ્છે.
Lymph nodes માં ફેલાવો હોય પણ nodes બહુ મોટી ન હોય, તો પૂરી chemotherapy એક જ રસ્તો નથી.
Markers સામાન્ય હોય અને nodes 3 cm સુધીની હોય એવા seminoma માં nerve-sparing RPLND હવે સ્વીકૃત વિકલ્પ છે. પસંદગીના પુરુષોમાં કેન્દ્રિત radiotherapy સાથે carboplatin ની એક cycle બીજો વિકલ્પ છે. નહીં તો chemotherapy અપાય છે.
Nerve-sparing એટલે વીર્ય બહાર આવવાનું (ejaculation) નિયંત્રણ કરતા ચેતાતંતુઓ (nerves), cancer મંજૂરી આપે ત્યાં સુધી, બચાવવી. ચેતાતંતુઓ બચ્યા કે નહીં, તે ઓપરેશન પછી તમને રૂબરૂ કહેવાય છે.
Cancer વધુ ફેલાયું હોય ત્યારે BEP (bleomycin, etoposide, cisplatin) chemotherapy મુખ્ય સારવાર છે. આંતરરાષ્ટ્રીય risk grouping (IGCCCG) નક્કી કરે કે કેટલી cycles:
| Risk group | Seminoma | Non-seminoma | સામાન્ય chemotherapy |
|---|---|---|---|
| Good | Marker ગમે તેટલું; ફેફસાં સિવાયના અંગમાં ફેલાવો નહીં | મૂળ ગાંઠ અંડકોષમાં કે પેટની પાછળ; ફેફસાં સિવાયના અંગમાં ફેલાવો નહીં; markers ઓછા | BEP ની ત્રણ cycles, કે bleomycin યોગ્ય ન હોય તો EP ની ચાર |
| Intermediate | ફેફસાં સિવાયના અંગમાં ફેલાવો | Markers મધ્યમ | BEP ની ચાર cycles |
| Poor | Seminoma માં આ group હોતો નથી | મૂળ ગાંઠ છાતીમાં (mediastinum), ફેફસાં સિવાયના અંગમાં ફેલાવો, કે markers ઘણા ઊંચા | BEP ની ચાર cycles |
Seminoma માટે એક નવો ફેરફાર મહત્ત્વનો છે. Good group માં LDH સામાન્યની ઉપલી મર્યાદા કરતાં 2.5 ગણાથી વધુ હોય, તો બીમારી intermediate group જેવી વર્તે છે, એટલે મોટા ભાગના આવા પુરુષોને ત્રણને બદલે ચાર cycles અપાય છે.
Cycles સમયસર અપાય છે. લોહીના કણ ઓછા થાય ત્યારે dose ઘટાડવા કે મોડો કરવાને બદલે કણ વધારવાના ઇન્જેક્શન અપાય છે, કારણ કે સમયપત્રક જાળવવું એ જ સારવારની તાકાત છે.
Chemotherapy પછીના scan માં પેટમાં ગાંઠ દેખાઈ શકે. પછી શું થાય તે પ્રકાર પર આધાર રાખે છે:
Chemotherapy પછીનું ઓપરેશન મોટું ઓપરેશન છે. વિગત sperm banking, orchidectomy અને nerve-sparing RPLND પાના પર છે.
કેટલીક વાતો દરેક પુરુષ માટે એકસરખી છે, stage કે group ગમે તે હોય:
Reports અગાઉથી મોકલી શકાય, જેથી consultation વખતે તે વાંચેલા હોય. સારવાર consultation માં, તપાસ પછી નક્કી થાય છે.
ઓપરેશન પછીનું. પહેલાંનું મૂલ્ય શરૂઆતનો આંકડો છે; stage અને risk group અંડકોષ કાઢ્યા પછીના markers પરથી નક્કી થાય છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય grouping માં seminoma ફક્ત good કે intermediate group માં આવે છે. ફેફસાં સિવાયના અંગમાં ફેલાવો હોય તો intermediate ગણાય.
મોટે ભાગે વધુ સારવાર નથી અપાતી, પણ surveillance પોતે સારવાર છે: નિયમિત markers અને scan, સમયસર, જેથી બીમારી પાછી આવે તો વહેલી પકડાય.
Stage I માં મોટે ભાગે નહીં. RPLND chemotherapy પછી બાકી ગાંઠ, નાની nodes વાળા કેટલાક seminoma, અને પસંદગીના stage I કિસ્સામાં થાય છે.
Sperm banking દરેક પુરુષને, દરેક stage માં, chemotherapy કે RPLND પહેલાં ઓફર થાય છે. Stage નહીં, તમારી ઇચ્છા નક્કી કરે છે.
અંડકોષના cancer વિશે આખી માહિતી testicular cancer surgery પાના પર છે.
Dr Swati Shah — MS, DrNB (Surgical Oncology) · Testicular Cancer Surgeon
Consultation Gota OPD, અમદાવાદમાં. ઓપરેશન Apollo Hospital, Bhat, ગાંધીનગરમાં.
Gota OPD, Ahmedabad — Gota, Ahmedabad, Gujarat
Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar — Apollo Hospital International Limited, Plot No. 1 A, GIDC Bhat Industrial Estate, Bhat, Gandhinagar, Gujarat
Swasth Parivar: twice a month, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.
Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.
