Dr Swati Shah · Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar · Gota OPD, અમદાવાદ
Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre — દેશની મોટી cancer સંસ્થાઓમાં training, surgical oncology ની પૂરી qualification, અને દર અઠવાડિયે urology ના કેન્સરની સર્જરી.
Dr Swati Shah
MS, DrNB (Surgical Oncology)
Testicular Cancer Surgeon · Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar · Gota OPD, અમદાવાદ
આ પાનું એવા પુરુષ માટે છે જેને અંડકોષ (testis) માં ગાંઠ હોવાનું કહેવાયું છે, અથવા જેનો sonography નો report હમણાં આવ્યો છે. અહીં એ સવાલનો જવાબ છે જે OPD માં મોટેભાગે છેલ્લે પુછાય છે — સર્જરી પછી સંતાન થશે? Ejaculation પર શું અસર થશે? Hormone નું શું?
ઘરમાં આ વાત કરવી અઘરી પડે છે. ઘણા પુરુષો ગાંઠ હાથમાં આવ્યા પછી પણ મહિનાઓ રાહ જુએ છે, અને ઘણાને infection સમજીને antibiotics આપી દેવાય છે. એક વાત યાદ રાખો — અંડકોષનો સોજો એક વાર antibiotics લીધા પછી પણ ન ઉતરે, તો બીજો course નહીં, sonography કરાવો. ભારતમાં મોડું થવાનું આ જ સૌથી મોટું કારણ છે.
અને પહેલી જ વાતમાં આશ્વાસન આપવા જેવું છે: આ કેન્સર સામાન્ય રીતે મટી જાય છે, પેટ સુધી ફેલાયું હોય ત્યારે પણ. એટલે નીચેના નિર્ણયો “બચશે કે નહીં” વિશે નથી — એ વિશે છે કે સારવાર પછી તમારી પાસે શું શું અકબંધ રહેશે.
દરેક દર્દીને પહેલી જ મુલાકાતમાં sperm banking ની વાત કહેવામાં આવે છે — સર્જરી કે chemotherapy શરૂ થાય તે પહેલાં — અને એનો જવાબ file માં લખાય છે. સારવાર શરૂ થઈ ગયા પછી આ થઈ શકતું નથી.
એક surgeon તરીકે કહું — આ એક વાત છે જેમાં હું કોઈ છૂટ આપતી નથી. જેને સંતાન થઈ ગયાં છે તેને પણ, જેનાં લગ્ન નથી થયાં તેને પણ, અને જેને આ અઠવાડિયે જ operation કરાવવું છે તેને પણ. કારણ સીધું છે: diagnosis વખતે જ semen ની quality ઘણી વાર ઘટેલી હોય છે, chemotherapy અને પેટના lymph node ની સર્જરી બંને fertility ને વધુ નુકસાન કરે છે, અને count ઓછો હોય તોય એક sample સાચવી લેવો ફાયદાકારક છે.
અમદાવાદમાં આ કામ private andrology laboratory માં થાય છે, એનો ખર્ચ વીમામાં આવતો નથી, અને ગોઠવણ કરવામાં બે-ત્રણ દિવસ જાય છે. Dr Swati Shah પહેલી મુલાકાતમાં જ ખર્ચ સહિત આ વાત કરે છે — એટલા માટે જ કે પરિવારને એ દિવસો મળે. જે દિવસે chemotherapy શરૂ થવાની હોય તે સવારે આ વાત કરીએ તો એ તક હાથમાંથી જતી રહે છે. કેન્સરની સારવાર આના માટે રોકવામાં આવતી નથી — લગભગ દરેક કિસ્સામાં નક્કી કરેલા સમયપત્રકની અંદર જ એક sample લઈ શકાય છે. અને જો ખરેખર શક્ય ન હોય, તો કેમ શક્ય નથી એ પણ લખાય છે.
અંડકોષ જાંઘના ભાગમાં (groin) નાના કાપ દ્વારા કાઢવામાં આવે છે અને cord ને ઉપર internal ring પાસે બાંધવામાં આવે છે — ક્યારેય scrotum માંથી નહીં. Scrotum માંથી કરેલું operation કે biopsy કેન્સર ફેલાવાનો રસ્તો બદલી નાખે છે, અને એ પાછું સુધારી શકાતું નથી.
આ એક જ operation માં diagnosis પણ થાય છે અને પહેલી સારવાર પણ. ગાંઠ આખી ને આખી pathology માં મોકલાય છે. Groin માંથી કરવાનું કારણ surgeon ની પસંદગી નથી — અંડકોષનો drainage પેટની પાછળના lymph nodes માં જાય છે, અને scrotum માં કાપ મૂકવાથી એક નવો રસ્તો ખૂલી જાય છે જે પહેલાં સામેલ જ નહોતો. એટલે જ બિન-નિષ્ણાત જગ્યાએ scrotum માંથી થયેલું એ જ operation staging, follow-up અને ક્યારેક પછીની સારવારનું ક્ષેત્ર કાયમ માટે બદલી નાખે છે.
Tumour markers — AFP, beta-hCG અને LDH — operation પહેલાં લેવાય છે અને પછી ફરી. Stage અને treatment group operation પછીના value પરથી નક્કી થાય છે, અને operation પહેલાંનો report ચૂકી જાય તો એ ફરી મેળવી શકાતો નથી. જો તમે operation પહેલાં આ વાંચતા હો, તો આ એક blood test પર આગ્રહ રાખજો.
અંડકોષની જગ્યાએ testicular prosthesis મૂકી શકાય છે — એ જ operation માં અથવા પછી. ભારતમાં મોટાભાગના પુરુષોને આ વિકલ્પ વિશે કહેવામાં જ આવતું નથી. Dr Swati Shah એ વાત જાતે કાઢે છે અને file માં નોંધે છે. એનો ખર્ચ દર્દીએ જાતે આપવાનો હોય છે અને આજનો ભાવ consultation માં જ કહી દેવાય છે — નિર્ણય તમારો, પણ જાણ્યા પછી.
RPLND એટલે પેટની પાછળના lymph nodes કાઢવાનું operation. Non-seminoma માં chemotherapy પછી બાકી રહેલી ગાંઠ માટે, seminoma માં PET-positive મોટી બાકી ગાંઠ માટે, અને અમુક પસંદ કરેલા કિસ્સામાં પહેલી સારવાર તરીકે એ કરવું પડે છે.
અંડકોષનું કેન્સર સૌથી પહેલાં પેટની પાછળના lymph nodes માં જાય છે. Chemotherapy પછી ત્યાં ગાંઠ બાકી રહે, તો એને જોતા રહેવાને બદલે કાઢી નાખવાનું કારણ એ છે કે એમાંની સારી એવી ગાંઠોમાં teratoma હોય છે — અને teratoma પર chemotherapy કામ કરતી નથી, એ વર્ષો સુધી વધતું રહે છે કે બદલાઈ જાય છે. એને કાઢવું એ જ સારવાર છે; દવાનો વિકલ્પ નથી.
RPLND એ પેટનું મોટું operation છે, માત્ર staging નું નાનું કામ નથી — અને chemotherapy પહેલાં અને પછીનું એ એક જ operation નથી. Chemotherapy લીધેલા પેટમાં મોટી નસોની આસપાસની પેશી ચોંટેલી અને કડક થઈ ગઈ હોય છે; ક્યારેક નસની મરામત કરવી પડે, ક્યારેક એક kidney કાઢવી પડે, અને હંમેશાં અનુભવી team જોઈએ. Dr Swati Shah આ operation open, laparoscopic અને robotic — ત્રણેય રીતે કરે છે; કઈ રીત વાપરવી એ scan જોઈને નક્કી થાય છે, મશીન જોઈને નહીં, અને ગાંઠ પૂરેપૂરી નીકળે એ દરેક બીજી બાબત કરતાં ઉપર છે.
Dr Swati Shah console પર. ગાંઠ પરવાનગી આપે ત્યાં robotic RPLND થાય છે; chemotherapy પછીના ચોંટેલા પેટમાં ઘણી વાર open operation વધુ સલામત હોય છે — અને એ નિર્ણય scan પરથી લેવાય છે.
Ejaculation આગળ લાવનારી nerves એ જ વિસ્તારમાંથી પસાર થાય છે જે RPLND માં સાફ કરવાનો હોય છે. જ્યાં કેન્સર પરવાનગી આપે ત્યાં nerve-sparing technique દરેક કિસ્સામાં અજમાવાય છે; જ્યાં એ શક્ય ન બને ત્યાં ejaculation કાયમ માટે dry રહે છે અને કુદરતી રીતે સંતાન શક્ય રહેતું નથી.
આ વાત માટે જ આ પાનું બનાવ્યું છે, અને આ વાત operation પહેલાં થવી જોઈએ — follow-up માં નહીં. જે sympathetic nerves bladder neck બંધ કરે છે અને semen ને આગળ ધકેલે છે તે પેટની પાછળ એ જ ભાગમાંથી પસાર થાય છે જ્યાં સફાઈ કરવાની છે. એ nerves ઓળખીને બચાવી શકાય તો ejaculation સામાન્ય રીતે જળવાય છે. પણ ગાંઠ એમના પર બેઠેલી હોય — chemotherapy પછી, ચોંટેલા પેટમાં, કે મોટી ગાંઠમાં આવું વારંવાર થાય છે — તો એ બચાવી શકાતી નથી અને એ નુકસાન કાયમી હોય છે.
એમાંથી બે વાત નીકળે છે, અને Dr Swati Shah બંને operation પહેલાં સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહે છે. પહેલી: erection અને orgasm જતાં નથી; જે જાય છે તે semen નું બહાર આવવું છે — એટલે જ એને dry orgasm કહેવાય છે. બીજી: nerves ન બચે તો પછીની fertility સંપૂર્ણપણે એના પર આધાર રાખે છે કે sperm banking થયું હતું કે નહીં. આ પાનાની પહેલી વાત operation વિશે નહીં પણ banking વિશે છે તેનું કારણ આ જ છે.
જ્યાં કેન્સરની દૃષ્ટિએ સલામત હોય ત્યાં એવો template વપરાય છે જે nerves ના રસ્તાથી દૂર રહે. પણ ગાંઠ બંને બાજુ સફાઈ માગે તો ગાંઠની વાત ચાલે. અને બેમાંથી શું થયું એ તમને ઘરે જતાં પહેલાં રૂબરૂ કહેવામાં આવે છે — discharge summary માં વાંચવા નહીં દેવાય.
બાકી રહેલો એક અંડકોષ સામાન્ય રીતે પૂરતું testosterone અને પૂરતા sperm બનાવે છે — હંમેશાં નહીં. એક વર્ષે અને પછી સમયાંતરે testosterone તપાસાય છે, અને ઓછું હોય તો એની દવા છે.
અહીં ત્રણ અલગ ચિંતા હોય છે અને એને અલગ રાખવી સારી. Hormone: બાકીનો અંડકોષ સામાન્ય રીતે કામ સંભાળી લે છે, ન સંભાળે તો જીવનભરની સરળ દવા છે. Fertility: એક અંડકોષ ઘણી વાર પૂરતો છે, પણ chemotherapy અને RPLND બંને એ margin ઘટાડે છે — banking મરજિયાત નથી એનું કારણ આ. દેખાવ અને સંવેદના: એક અંડકોષ કાઢ્યા પછી scrotum નો દેખાવ અને સ્પર્શ બદલાય છે, અને જેને એ ખૂંચે તેના માટે prosthesis નો જવાબ છે.
Hormone ઉપરાંત એક લાંબી પૂંછડી છે જે નિષ્ણાત follow-up પકડવા માટે જ ગોઠવાયેલો છે — metabolic અને heart નું જોખમ, cisplatin પછી સાંભળવામાં ફેર, અને બીજા અંડકોષમાં ગાંઠ થવાની નાની પણ સાચી શક્યતા. Discharge વખતે બાકીના અંડકોષની જાતે માસિક તપાસ શીખવાડવામાં આવે છે — અને સાચું કહું તો, survivor માટે એ સૌથી ઉપયોગી આદત છે.
Orchidectomy એ એક દિવસનું કે એક રાતનું operation છે અને મોટાભાગના પુરુષો બે અઠવાડિયામાં office નું કામ શરૂ કરી દે છે. RPLND પેટનું મોટું operation છે — હોસ્પિટલમાં થોડા દિવસ અને છ થી આઠ અઠવાડિયે ધીમે ધીમે પૂરી સ્થિતિ.
| તબક્કો | Orchidectomy પછી | RPLND પછી |
|---|---|---|
| Day 0 | એ જ સાંજે બેસવાનું અને જમવાનું; scrotal support અને બરફ; મોઢાની પેઈનકિલર | એ જ સાંજે બેસવાનું; ઘૂંટડે ઘૂંટડે પાણી; epidural કે block થી દુખાવાનું નિયંત્રણ |
| Day 1–3 | સામાન્ય રીતે day 1 એ ઘરે; ઘા અને scrotum ની તપાસ; histology ની તારીખ | ખોરાક ધીમે ધીમે વધારવો; દિવસમાં ત્રણ વાર ચાલવું; કલાકે કલાકે શ્વાસની કસરત; ખોરાક શરૂ થતાં drain પર ધ્યાન |
| Discharge | Day 1, મોઢાની દવા સાથે | સામાન્ય રીતે day 4–7, જમવાનું, ચાલવાનું અને દુખાવો કાબૂમાં આવ્યા પછી |
| Office નું કામ | આશરે 1–2 અઠવાડિયાં | આશરે 4–6 અઠવાડિયાં |
| ભારે કામ, gym, લાંબું driving | આશરે 4 અઠવાડિયાં | આશરે 8 અઠવાડિયાં, follow-up માં નક્કી |
| Fertility review | પહેલા follow-up માં, banking ના record સાથે | પહેલા follow-up માં, ejaculation નું પરિણામ રૂબરૂ કહીને |
Chemotherapy માં bleomycin અપાયું હોય તો anaesthetist ને લખીને જાણ કરવામાં આવે છે અને operation દરમિયાન તથા પછી oxygen જાણી જોઈને ઓછો રાખવામાં આવે છે, અને fluid પણ માપીને. આ વધારાની સાવચેતી નથી — bleomycin લીધેલા દર્દીમાં વધારે oxygen જ ફેફસાંને નુકસાન કરે છે, અને એટલે જ આ operation એવા unit માં થવું જોઈએ જ્યાં એ નિયમિત થતું હોય.
અંડકોષ કાઢ્યા પછી અને બીજું કશું શરૂ કરતાં પહેલાં દરેક કેસ multidisciplinary meeting માં ચર્ચાય છે — stage I ના દર્દી સહિત, જ્યાં ખરો પ્રશ્ન surveillance કે સારવારનો હોય છે.
| પરિસ્થિતિ | સામાન્ય રીતે શું પસંદ થાય | શું નક્કી કરે છે |
|---|---|---|
| ગાંઠ માત્ર અંડકોષ પૂરતી, markers normal | મોટાભાગના માટે orchidectomy પછી surveillance | તમે follow-up માં નિયમિત આવી શકશો કે નહીં; seminoma માં ગાંઠનું માપ અને rete testis invasion; non-seminoma માં lymphovascular invasion |
| પેટમાં મર્યાદિત nodes | Chemotherapy, અથવા પસંદ કરેલા seminoma માં nerve-sparing node dissection | Node નું માપ, markers, અને chemotherapy ટાળવી છે કે નહીં |
| મોટા nodes કે આગળ ફેલાવો | પહેલાં cisplatin આધારિત chemotherapy, પછી ગાંઠ બાકી રહે તો સર્જરી | Prognostic group, markers, અને સારવાર પછીના scan નો જવાબ |
| Chemotherapy પછી બાકી રહેલી ગાંઠ | Non-seminoma માં RPLND; seminoma માં ગાંઠ મોટી અને PET-positive ન હોય તો નિરીક્ષણ | ગાંઠનું માપ, markers normal થયા કે નહીં, અને છેલ્લા cycle પછીનો સમય |
| વર્ષો પછી દેખાતી ગાંઠ | સર્જરી | મોડેથી આવતું teratoma દવાથી કાબૂમાં આવતું નથી — એ કાઢવું પડે છે |
Surveillance એ સારવાર છે, સારવારનો અભાવ નહીં — અને એ ત્યારે જ કામ કરે જ્યારે તમે નિયમિત આવો. અમદાવાદથી દૂર રહેતા કે એવી નોકરી કરતા પુરુષો જેમને ત્રણ મહિને આવવું અઘરું પડે, તેમની સાથે Dr Swati Shah આ વાત ખુલ્લી રીતે કરે છે — કારણ કે નિષ્ફળ જવાની હોય એવી follow-up ગોઠવવા કરતાં સમજીને લીધેલો carboplatin નો એક dose સારો.
★★★★★
“I underwent RPLND surgery under the expert care of Dr. Swati Shah. The entire treatment process was handled with great precision and care. She is highly skilled in managing complex cancers, including testicular cancer, using advanced surgical techniques. I am very thankful for her support and dedication. She is truly one of the best surgeons for testicular cancer. Highly recommended.”
Dharmesh Chahan — Google review, Apollo Hospital, Bhat
★★★★★
“My had a testicular tumour treated with Radical Orchidectomy. Excellent uro cancer surgeon in Ahmedabad.”
Dharmesh Chahan — Google review, Gota clinic
આ Dr Swati Shah ના પોતાના બે Google listings પરથી લીધેલા, અક્ષરશઃ અકબંધ reviews છે — અંડકોષના કેન્સરની સારવાર લીધેલા પુરુષોના.
Reviews જેમ લખાયા છે તેમ જ મૂક્યા છે — જોડણી અને જગ્યા સુધ્ધાં બદલ્યા વગર.
અંડકોષના કેન્સરની સારવાર લીધેલા એક દર્દી પોતાની વાત કહે છે:
Dr Swati Shah સમજાવે છે કે અંડકોષના કેન્સરની સારવાર કેવી રીતે થાય છે:
પહેલા call થી પૂરી સાજા થવા સુધી રસ્તો આવો છે — consultation, tests અને plan, સર્જરી, થોડા દિવસનો રોકાણ, પછી follow-up. અને fertility નો નિર્ણય પહેલા પગલે લેવાય છે, ત્રીજા પગલે નહીં.
Apollo Hospital, Bhat માં અંડકોષના કેન્સરની સર્જરી મોટાભાગની health insurance policy માં આવરી લેવાય છે અને policy પરવાનગી આપે ત્યાં cashless થાય છે. Sperm banking અને testicular prosthesis સામાન્ય રીતે દર્દીએ જાતે ચૂકવવાના હોય છે અને એનો ભાવ consultation માં અલગથી કહેવાય છે.
Estimate diagnosis પરથી નહીં, operation પરથી બદલાય છે: orchidectomy ટૂંકું અને હળવું admission છે, જ્યારે RPLND મોટું operation છે અને રોકાણ લાંબું; chemotherapy પછીનું RPLND જેમાં નસ સંકળાયેલી હોય તે એથીય ઉપર. Room category, કેટલા દિવસ રોકાવું પડે, અને મોટી સફાઈ પછી intensive care જોઈએ કે નહીં — બાકીનાં આ જ પરિબળો છે.
Cashless માટે plan નક્કી થતાં જ હોસ્પિટલનો insurance desk pre-authorisation મૂકે છે; policy card, ફોટો ઓળખપત્ર અને અગાઉની સારવારના કાગળ સાથે લાવો. વીમાવાળા અત્યારે કયા કાગળ માગે છે એ Dr Swati Shah ના coordinator તમને કહેશે — એ list બદલાતી રહે છે. Cashless tie-up ન હોય ત્યાં reimbursement પણ થાય છે. Admission પહેલાં estimate લખીને માગો — એ આપવામાં આવે જ છે.
ઘણી વાર હા — એક તંદુરસ્ત અંડકોષ સામાન્ય રીતે પૂરતા sperm બનાવે છે. પણ chemotherapy અને પેટના node નું operation બંને એ margin ઘટાડે છે, એટલે sperm પહેલેથી bank કરાવી લેવાય છે, આશા પર છોડાતું નથી.
હા, અને તમારી પરવાનગી હોય તો ejaculation અને fertility ની વાત બંને સાથે બેસીને કરવામાં આવે છે. પછીથી ગેરસમજ થવા કરતાં પહેલેથી બંનેને ખબર હોય એ સારું.
એટલે orgasm અને erection સામાન્ય રહે છે પણ semen બહાર આવતું નથી. RPLND દરમિયાન પેટમાંથી પસાર થતી nerves ન બચે ત્યારે આવું થાય છે, અને જ્યાં થાય ત્યાં કાયમી હોય છે.
ના. Chemotherapy પછી બાકી રહેલી ગાંઠ એટલા માટે કાઢવામાં આવે છે કે એમાં teratoma હોઈ શકે છે, અને teratoma પર ગમે તેટલા cycle ની chemotherapy કામ કરતી નથી.
Testicular prosthesis એ જ operation માં કે પછીથી મૂકી શકાય છે, અને મોટાભાગના પુરુષોને આ વિકલ્પ વિશે કહેવાતું જ નથી. જોઈતું હોય તો માગો.
જાતે નહીં. અંડકોષનું operation દરેક કિસ્સામાં groin માંથી ખુલ્લું જ થાય છે. પેટના node માટે રીત — open, laparoscopic કે robotic — scan જોઈને પસંદ થાય છે, અને ગાંઠ પૂરેપૂરી નીકળે એ મશીન કરતાં વધુ મહત્ત્વનું છે.
Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre
SF-203 (Second Floor), Olive Greens, Sarkhej – Gandhinagar Hwy, Gota, Ahmedabad, Gujarat, India 382481
Open in Maps
Apollo Hospital International Limited
Plot No. 1 A, Apollo Hospital International Limited, GIDC Bhat, Industrial Estate, Gandhinagar, Gujarat 382428
Open in Maps
Consultation અમદાવાદના Gota clinic પર અને સર્જરી Apollo Hospital International Limited, Bhat, Gandhinagar ખાતે.
આ સારવાર માટે પુરુષો આખા ગુજરાતમાંથી તેમજ રાજસ્થાન અને મધ્યપ્રદેશથી અમદાવાદ આવે છે. બહારગામથી આવતા હો તો reports પહેલેથી WhatsApp પર મોકલી દો — જેથી પહેલી મુલાકાત નિર્ણયની બને, માત્ર ચકાસણીની નહીં.
અંડકોષ (testis) નું કેન્સર એવું કેન્સર છે જે મોટાભાગે સંપૂર્ણ મટી જાય છે. જે વસ્તુ ચૂકી જવાય છે તે છે fertility — અને એને સાચવવાનો સમય સારવાર શરૂ થાય તે પહેલાંનો જ છે, પછીનો નહીં. Call +91 63590 11009 WhatsApp પર વાત કરો
Swasth Parivar: twice a month, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.
Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.
