WhatsApp

Testicular cancer ની સારવાર પછી: કઈ તકલીફ સામાન્ય, કઈ ચેતવણી?

છેલ્લે અપડેટ: 05-Oct-2026

Discharge papers અને છેલ્લા reports follow-up appointment પહેલાં મોકલી દો, જેથી મુલાકાત શરૂ થાય ત્યારે એ પહેલેથી વંચાઈ ગયા હોય · +91-63590-11009

Dr Swati Shah, testicular cancer surgeon, અમદાવાદ

Dr Swati Shah
MS, DrNB (Surgical Oncology)
Testicular Cancer Surgeon · Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar · Gota OPD, Ahmedabad

Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre. Cancer surgery માં 18 વર્ષનો અનુભવ. ★★★★★ Google પર 4.99 — 84 reviews (Gota clinic) · 5.0 — 33 reviews (Apollo, Bhat)

ટૂંકમાં

Groin ના operation પછી મોટા ભાગના પુરુષો એક દિવસમાં ઘરે જાય છે. Scrotum તંગ, મોટું અને વધુ દુખતું થાય તો એ સામાન્ય સોજો નથી.

RPLND પછી ખાવાનું શરૂ થતાં drain માં દૂધ જેવું પાણી આવે કે પેટ ફૂલે, તો lymph લીક છે. એ જ દિવસે જણાવો.

BEP chemotherapy દરમિયાન નવો શ્વાસ ચડે કે સૂકી ખાંસી આવે તો તરત જણાવો. એવું થાય તો bleomycin કાયમ માટે બંધ થાય છે, ફરી ક્યારેય નહીં.

Groin ના operation પછી પહેલાં બે અઠવાડિયાં

ઘરે પાછા આવીએ ત્યારે પત્ની અને માતા-પિતાનો પહેલો સવાલ હોય છે: “આ સામાન્ય છે કે doctor ને ફોન કરીએ?” આ પાનું એ જ સવાલનો જવાબ છે.

Radical inguinal orchidectomy સ્વસ્થ પુરુષ માટે day-care કે એક રાતનું operation છે. ભાનમાં આવ્યાના લગભગ બે કલાકમાં બેસવાનું અને ચાલવાનું, એ જ દિવસે સામાન્ય ખાવું-પીવું, scrotal support અને બરફ. સાદી દુખાવાની ગોળીઓ સામાન્ય રીતે પૂરતી છે.

બીજા દિવસે ઘા અને scrotum તપાસીને મોટા ભાગે ઘરે મોકલાય છે. બે-ત્રણ દિવસમાં ફોન કે OPD review થાય છે અને histology report ની તારીખ કહેવાય છે. બે અઠવાડિયે ઘા ફરી જોવાય છે, અને histology, staging CT અને markers ની ચર્ચા થાય છે.

થોડું કાળું પડવું અને દુખાવો અપેક્ષિત છે. Scrotum તંગ, મોટું અને વધુ દુખતું થાય તો એ સામાન્ય નથી. એ લોહી જામ્યું છે (haematoma). Ultrasound થી તપાસાય છે, અને વધતું હોય કે ચામડી પર દબાણ કરતું હોય તો પાટો બાંધીને રાહ જોવાને બદલે કાઢી નખાય છે.

RPLND પછી ખાવાનું શરૂ થતાં drain પર નજર

Retroperitoneal lymph node dissection પેટનું મોટું operation છે, અને hospital માં સામાન્ય રીતે ચારથી સાત દિવસ રહેવું પડે છે. જે દિવસોમાં ખોરાક વધારાય, ત્યારે drain પર નજર રાખવી એ મુખ્ય વાત છે.

Operation ના દિવસે બેસવું અને ઘૂંટડા પાણી. પહેલા દિવસે પ્રવાહી, ત્રણ વાર ચાલવું, અને દર કલાકે શ્વાસની કસરતનું સાધન; સામાન્ય રીતે પેશાબની નળી નીકળી જાય છે. બીજા-ત્રીજા દિવસે નરમ ખોરાક ઉમેરાય છે અને બાટલા ઓછા થાય છે.

ખાવાનું શરૂ થયા પછી drain નું પાણી દૂધ જેવું થાય કે પેટ ફૂલે, તો lymph લીક થાય છે (chylous ascites). Drain કાઢવામાં આવતો નથી. ખોરાક ઓછી ચરબીવાળો, MCT નામની ખાસ ચરબી સાથે કરાય છે, અને ક્યારેક થોડો સમય ખોરાક નસ વાટે અપાય છે.

ઘરે જતાં પહેલાં operation કરનાર surgeon રૂબરૂ કહે છે કે ejaculation ની nerves બચાવી શકાઈ કે નહીં, અને એનો તમારા માટે શો અર્થ છે.

Chemotherapy: કઈ તકલીફ એ જ દિવસે જણાવવી

BEP chemotherapy માં bleomycin, etoposide અને cisplatin હોય છે. મોટા ભાગની આડઅસર અપેક્ષિત છે અને medical oncology team સંભાળે છે. થોડી તકલીફ તરત જણાવવાની છે.

શ્વાસ ચડવો કે સૂકી ખાંસી. Bleomycin ફેફસાંને નુકસાન કરી શકે. એવું થાય તો bleomycin કાયમ માટે બંધ થાય છે અને oxygen સલામત હોય એટલો ઓછો અપાય છે. પછી RPLND કરવું પડે તો anaesthetist ને લખીને જણાવાય છે કે તમે bleomycin લીધું છે, કારણ કે operation દરમિયાન વધુ oxygen અને વધુ fluid ફેફસાંની તકલીફ ઉભી કરી શકે.

Kidney, કાન અને nerves. Cisplatin kidney પર ભાર લાવી શકે, એટલે દરેક cycle પહેલાં લોહીની તપાસ થાય છે. કાનમાં અવાજ, ઓછું સંભળાવું, હાથ-પગમાં ઝણઝણાટી, અને ઠંડીમાં આંગળીઓ સફેદ ને ઠંડી પડવી (Raynaud’s) — આ બધું સહન ન કરવું, જણાવવું.

તારીખો સાચવો. Cycles સમયસર અને પૂરા dose માં અપાય છે. White count ઓછા થાય તો schedule લંબાવવાને બદલે growth-factor injections અપાય છે, કારણ કે આ રોગમાં સમય પણ સારવારનો ભાગ છે. એક surgeon તરીકે કહું — સારું લાગે છે એટલે cycle છોડી દેવી એટલે રોગ પર કાબૂના બદલે relapse નું જોખમ લેવું.

ચેતવણીનાં લક્ષણ: એ જ દિવસે ફોન કરો

  1. Orchidectomy પછી scrotum કે groin તંગ, મોટું અને દુખતું થાય.
  2. RPLND પછી drain માં દૂધ જેવું પાણી, કે પેટ વધતું જ જાય.
  3. ધબકારા બહુ ઝડપી, નવો શ્વાસ ચડવો કે oxygen reading ઘટવું.
  4. પેશાબ રોજ કરતાં ઘણો ઓછો થવો.
  5. એક પગ સૂજી જાય કે દુખે, કે અચાનક છાતીમાં દુખાવો.
  6. અચાનક શ્વાસ ચડવા સાથે ખાંસીમાં લોહી.

શું દેખાય તો અમે શું કરીએ

તમને શું દેખાયશું હોઈ શકેશું કરાય
Orchidectomy પછી તંગ, ફૂલતું, દુખતું scrotumલોહી જામવું (haematoma)Ultrasound; વધતું હોય તો કાઢવું
RPLND પછી drain માં દૂધ જેવું પાણી કે ફૂલતું પેટLymph લીક (chylous ascites)Drain રહે, ઓછી ચરબી અને MCT, ક્યારેક નસ વાટે ખોરાક
RPLND પછી પેટ ફૂલવું અને ઉલટીઆંતરડું ધીમું ચાલવું કે અટકવુંનાકથી નળી; બે દિવસમાં ન સુધરે તો CT
Bleomycin પર શ્વાસ ચડવો કે સૂકી ખાંસીBleomycin થી ફેફસાંને નુકસાનBleomycin કાયમ બંધ, ઓછામાં ઓછો oxygen, steroids
એક પગ સૂજવો કે છાતીમાં દુખાવોલોહીનો ગઠ્ઠોDoppler કે CT; લોહી પાતળું કરવાની દવા
Cisplatin પર creatinine વધવુંKidney પર ભારવધુ પ્રવાહી, medical oncologist સાથે dose ની સમીક્ષા
RPLND પછી climax વખતે કંઈ બહાર ન આવેNerves ને નુકસાનથી dry orgasmખાતરી, સમજૂતી, assisted reproduction માટે referral
મહિનાઓ કે વર્ષો પછી નવો કમરનો દુખાવો કે ગાંઠમોડો relapse કે વધતો teratomaScan અને markers; વધતા teratoma માટે surgery

આ જોખમ નથી, નક્કી વાતો છે

સારવાર પછીની કેટલીક વાતો શક્યતા નથી, નક્કી છે — અને પરિવારને પણ એ સીધું કહેવું સારું.

  • કાઢેલો અંડકોષ પાછો નહીં આવે. Prosthesis ન મુકાવો તો scrotum નો દેખાવ અને અનુભવ બદલાયેલો રહેશે; prosthesis operation વખતે કે પછી મુકાવી શકાય.
  • RPLND માં nerves ન બચી શકે તો dry orgasm કાયમી છે. Orgasm થાય છે, પણ વીર્ય બહાર નથી આવતું, અને કુદરતી રીતે બાળક assisted reproduction વગર શક્ય નથી.
  • Sperm banking ફક્ત સારવાર પહેલાં જ થઈ શકે, પછી નહીં.
  • Follow-up જીવનભર, hormone અને હૃદયની તપાસ સહિત.

શક્ય complications ની આખી યાદી consent ની ચર્ચામાં સમજાવાય છે: bleeding, ઘામાં infection, લોહીના ગઠ્ઠા, ધીમું આંતરડું, lymph લીક, આંતરડા, ureter કે મોટી નસને ઈજા, kidney ગુમાવવી, ફરી operation, અને post-chemotherapy RPLND પછી જીવનું જોખમ પણ — જે સાચું છે. તમારા પોતાના આંકડા ત્યાં જ અપાય છે, અહીં સરેરાશ તરીકે નહીં.

લાંબો ગાળો: hormones, હૃદય, કાન અને બીજો અંડકોષ

આ cancer પર કાબૂ મેળવતી સારવાર પછી લાંબા ગાળાની સંભાળ જોઈએ. સવારનું testosterone એક વર્ષે અને પછી સમયાંતરે તપાસાય છે. એક અંડકોષ સામાન્ય રીતે testosterone જાળવી રાખે છે, પણ હંમેશાં નહીં; ઘટે અને તકલીફ થાય તો દવા અપાય છે, ક્યારેક જીવનભર.

હૃદયના જોખમ માટે blood pressure, sugar, cholesterol અને વજન તપાસાય છે. સાંભળવામાં ફેર પડે તો કાનની તપાસ. Fertility ની સમીક્ષા, જરૂર પડે તો assisted reproduction ની સલાહ, અને પછીથી બીજું, જુદું cancer થઈ શકે એની જાણકારી.

આ રોગમાં મોડો relapse પણ થાય છે, એટલે પાંચ વર્ષે plan વગર follow-up બંધ થતું નથી. Blood markers અને scans બંને થાય છે, કારણ કે એકની જગ્યા બીજું ન લઈ શકે. અને બાકીનો અંડકોષ તમે જાતે દર મહિને તપાસો.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

RPLND પછી પત્નીને બાળક જોઈએ છે, પણ વીર્ય બહાર નથી આવતું. હવે શું?

આ dry orgasm છે — ejaculation ની nerves બચાવી ન શકાઈ ત્યારે થાય છે. અમને જણાવો: ખાતરી કરીને assisted reproduction માટે referral અપાય છે, અને sperm bank કરાવ્યું હોય તો એનો ઉપયોગ થાય છે.

Operation પછી scrotum પર સોજો છે. ક્યારે ચિંતા કરવી?

થોડું કાળું પડવું અને દુખાવો દિવસોમાં ઓછો થાય છે. Scrotum વધુ તંગ, મોટું અને દુખતું થતું જાય તો એ જ દિવસે ફોન કરો — ultrasound જરૂરી છે.

હવે સારું લાગે છે, તો chemo ની એક cycle મોડી કરીએ?

ના. Cycles સમયસર અને પૂરા dose માં અપાય છે, કારણ કે સમય પણ સારવારનો ભાગ છે. White count ઓછા થાય તો injections અપાય છે, schedule લંબાવાતું નથી.

એક અંડકોષ રહ્યો છે, testosterone ની દવા જીવનભર લેવી પડશે?

મોટા ભાગના પુરુષોમાં એક અંડકોષ testosterone જાળવી રાખે છે, પણ હંમેશાં નહીં. એક વર્ષે સવારનું testosterone તપાસાય છે; ઓછું હોય અને તકલીફ હોય તો દવા અપાય છે, ક્યારેક લાંબા ગાળા સુધી.

Prosthesis પછીથી મુકાવી શકાય?

હા. Orchidectomy વખતે કે પછીના operation માં મુકાવી શકાય. ખર્ચ પોતાનો છે, અને consultation માં એની વાત થાય છે.

આ વિષય પર બીજાં પાનાં

Operations અને એ પહેલાં fertility કેવી રીતે સાચવાય એ અંડકોષના cancer ની surgery અને fertility ના પાના પર છે. આખી માહિતી testicular cancer surgery ના પાના પર છે.

Dr Swati Shah ક્યાં મળે છે

Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre
Dr Swati Shah — MS, DrNB (Surgical Oncology) · Testicular Cancer Surgeon

Consultation Gota OPD, અમદાવાદમાં. Operation Apollo Hospital, Bhat, ગાંધીનગરમાં.

ગોતા OPD, અમદાવાદ

Gota, Ahmedabad, Gujarat

એપોલો હોસ્પિટલ, ભાટ, ગાંધીનગર

Apollo Hospital International Limited
Plot No. 1 A, GIDC Bhat Industrial Estate
Bhat, Gandhinagar, Gujarat

Phone અને WhatsApp: +91-63590-11009

Rate this post

Get health updates from Dr Swati Shah on WhatsApp

Swasth Parivar: twice a month, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.

Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.

dr swati shah - uro & gynec cancer surgeon

Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.