WhatsApp

પેનાઇલ કેન્સરમાં જંઘામૂળની ગાંઠો કેમ કાઢવી પડે?

છેલ્લે અપડેટ: 16-Nov-2026

Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

ડૉ. સ્વાતિ શાહ, યુરોલોજી કેન્સરના સર્જન, અમદાવાદ

ડૉ. સ્વાતિ શાહ
MS, DrNB (Surgical Oncology)
યુરોલોજી કેન્સરના સર્જન
Apollo Hospital, ભાટ, ગાંધીનગર · Gota OPD, અમદાવાદ · 18 વર્ષનો અનુભવ

ટૂંકમાં

પેનાઇલ કેન્સર મોટા ભાગે પહેલાં જંઘામૂળની લસિકા ગ્રંથિઓમાં ફેલાય છે. તે ગ્રંથિઓ કાઢવાના ઓપરેશનને inguinal lymphadenectomy કહે છે.

દરેકને આ ઓપરેશન જોઈતું નથી. નાની, ઓછા જોખમની ગાંઠમાં માત્ર નિયમિત તપાસ થાય છે, અને sentinel biopsy થી કેટલાકને પૂરું ઓપરેશન ટળી શકે છે.

ઓપરેશન પછી પગમાં સોજો અને ઘાની તકલીફ થઈ શકે છે, તેથી તે કાળજીથી ગોઠવાય છે અને પછી નજીકથી તપાસ થાય છે.

અમારા મુખ્ય લેખ અમદાવાદમાં પેનાઇલ કેન્સરનું ઓપરેશન અને જંઘામૂળની ગ્રંથિઓમાં આખો plan આપેલો છે. આ લેખમાં જંઘામૂળનું ઓપરેશન સરળ ભાષામાં સમજાવ્યું છે.

જંઘામૂળની ગાંઠો કેમ મહત્ત્વની છે

લસિકા ગ્રંથિઓ નાની ગાળણી જેવી છે, જે ગાંઠથી દૂર જતા કોષોને પકડે છે. પેનાઇલ કેન્સરમાં જંઘામૂળની ગ્રંથિઓ પહેલી ગાળણી છે.

આ ગ્રંથિઓમાં કેન્સર છે કે નહીં, તે રોગ કેવો વર્તશે તેનો મહત્ત્વનો સંકેત છે. જંઘામૂળની ગ્રંથિમાં કેન્સરના કોષો ધીમે ધીમે વધે છે અને પછી આગળ ફેલાઈ શકે છે. સમયસર ગ્રંથિઓ કઢાય તો ઘણી વાર એ ફેલાવો અટકાવી શકાય છે.

ગ્રંથિઓની તપાસ હાથથી, અલ્ટ્રાસાઉન્ડ કે CT સ્કેનથી અને ક્યારેક સોયની તપાસથી થાય છે. અમારા લેખ પેનાઇલ કેન્સરનાં ચિહ્નો અને જંઘામૂળની ગાંઠમાં સમજાવ્યું છે કે સોજો આવેલી ગ્રંથિનો અર્થ શું થાય, જેમાં infection પણ છે, જે દવાથી શમી જાય છે.

કોને આ ઓપરેશનની જરૂર પડે

સલાહ બે બાબત પર આધાર રાખે છે: ગ્રંથિઓ હાથે લાગે છે કે નહીં, અને ગાંઠ ફેલાવાની શક્યતા કેટલી છે.

  • જે ગ્રંથિઓ હાથે લાગે અને દવાનો કોર્સ કર્યા પછી પણ રહે, તેમની તપાસ કરવી પડે.
  • સોયની તપાસ કે સ્કેનમાં ગ્રંથિઓમાં કેન્સર દેખાય, તો જંઘામૂળનું ઓપરેશન થાય છે.
  • ગ્રંથિઓ હાથે ન લાગે તો ગાંઠને ઓછા, મધ્યમ કે વધુ જોખમની ગણવામાં આવે છે.
  • ઉપરની સપાટીથી આગળ વધેલી ગાંઠ (stage pT1b કે વધુ), માઇક્રોસ્કોપમાં અસામાન્ય દેખાતા કોષો, અથવા લોહી કે લસિકાની નળીમાં પહોંચેલી ગાંઠ વધુ જોખમની ગણાય છે.
  • માત્ર સપાટી સુધી મર્યાદિત, ખૂબ નાની અને ઓછા grade ની ગાંઠમાં સામાન્ય રીતે નિયમિત તપાસથી નજર રખાય છે.

ઓપરેશનના પ્રકાર: સેન્ટિનલ, મોડિફાઇડ, રેડિકલ

જંઘામૂળની ગ્રંથિઓ માટે ત્રણ રીત છે. પસંદગી જોખમ, સ્કેન અને તમારા સામાન્ય સ્વાસ્થ્ય પર આધાર રાખે છે.

પેનાઇલ કેન્સરમાં જંઘામૂળની ગ્રંથિઓનાં ઓપરેશન
ઓપરેશનશું કરાય છેક્યારે સલાહ અપાય
Sentinel node biopsyગાંઠમાંથી પહેલી એક-બે ગ્રંથિઓ ટ્રેસરથી શોધીને તપાસ માટે કઢાય છેગ્રંથિઓ હાથે ન લાગે, ગાંઠ મધ્યમ જોખમની હોય અને આ પદ્ધતિ ઉપલબ્ધ હોય
Modified inguinal lymphadenectomyજંઘામૂળનો નાનો ભાગ સાફ કરાય છે, અને ચામડીની મુખ્ય શિરા બને ત્યાં સુધી રખાય છેગ્રંથિઓ હાથે ન લાગે પણ ગાંઠ વધુ જોખમની હોય
Radical inguinal lymphadenectomyજંઘામૂળના ત્રિકોણની બધી ગ્રંથિઓ, વધુ પેશી સાથે, કઢાય છેગ્રંથિઓ હાથે લાગે અથવા તપાસમાં કેન્સર દેખાય

Modified ઓપરેશન દરમિયાન frozen section ની તપાસથી નક્કી થઈ શકે કે radical ઓપરેશન સુધી જવું કે નહીં. કઈ રીત ગોઠવી છે તે સર્જન ઓપરેશનના દિવસ પહેલાં સમજાવે છે.

ગાંઠોમાં કેન્સર નીકળે તો શું

કાઢેલી ગ્રંથિઓમાં કેન્સર નીકળે તો પછીનું પગલું pathology રિપોર્ટ નક્કી કરે છે. ઘણી ગ્રંથિઓ પોઝિટિવ હોય તો વધુ ઉપર બીજું ઓપરેશન જરૂરી બની શકે.

  • એક નાની ગ્રંથિમાં કેન્સર હોય તો કદાચ માત્ર નજીકથી તપાસ પૂરતી થાય.
  • ઘણી ગ્રંથિઓ પોઝિટિવ હોય, અથવા કેન્સર ગ્રંથિના આવરણની બહાર નીકળ્યું હોય, તો પેલ્વિસમાં ફેલાવાની શક્યતા વધે છે.
  • એવા કિસ્સામાં એ જ બાજુએ pelvic lymph node dissection ની સલાહ અપાઈ શકે.
  • મોટી કે ચોંટેલી ગ્રંથિઓ અને વધુ જોખમના રિપોર્ટમાં ઓપરેશન પહેલાં કે પછી કીમોથેરાપી અંગે ચર્ચા થાય છે.
  • આ નિર્ણયો રિપોર્ટ આવ્યા પછી કેન્સરની ટીમ સાથે મળીને લેવાય છે.

ઓપરેશન કેવી રીતે થાય છે

ઓપરેશન general anaesthesia હેઠળ થાય છે. મોટા ભાગના દર્દીઓમાં બંને બાજુનું જંઘામૂળ સાથે કે વારાફરતી કરવું પડે છે.

  • જંઘામૂળની ગડી પર અથવા તેની સહેજ નીચે કાપો મૂકાય છે.
  • ગ્રંથિઓ ધરાવતી ચરબીવાળી પેશી સાથળના સ્નાયુઓ અને લોહીની નળીઓ પરથી ઉપાડી લેવાય છે.
  • Radical ઓપરેશનમાં સાથળનો એક પાતળો સ્નાયુ ખસેડીને મોટી લોહીની નળીઓ પર ઢાંકવામાં આવે છે, જેથી ઘાની તકલીફનું જોખમ ઘટે.
  • ચામડી બંધ કરતાં દરેક જંઘામૂળમાં એક પાતળી drain નળી રખાય છે.
  • થોડા સમય માટે પેશાબની નળી (catheter) રહે છે, ત્યાં સુધી તમે પથારીમાં આરામ કરો છો.

કેટલાક કેન્દ્રોમાં પસંદ કરેલા દર્દીઓ માટે દૂરબીનની રીત વપરાય છે. ખાસ કરીને ગ્રંથિઓ મોટી હોય ત્યારે ખુલ્લું ઓપરેશન હજી પણ સામાન્ય પસંદગી છે.

ઓપરેશન પછી સાજા થવાની રીત

તમે વહેલા ચાલો છો, compression stockings પહેરો છો અને આરામ વખતે પગ ઊંચા રાખો છો. Drain ત્યાં સુધી રહે છે જ્યાં સુધી પ્રવાહી થોડું ન થઈ જાય.

  • Drain ઘણી વાર એકથી બે અઠવાડિયાં રહે છે અને રોજ તપાસાય છે.
  • લોહી ગંઠાતું અટકાવવા લોહી પાતળું કરતાં ઇન્જેક્શન કે ગોળીઓ અપાય છે.
  • પગનો સોજો ઘટાડવા compression stockings કે પાટા બાંધવામાં આવે છે.
  • સર્જન મંજૂરી ન આપે ત્યાં સુધી લાંબું ઊભા રહેવું અને ભારે વજન ઉપાડવું ટાળવું.
  • પહેલાં થોડા અઠવાડિયાં ક્લિનિકમાં ટાંકા અને ચામડીની કિનારી તપાસાય છે.

Follow-up મુલાકાતોમાં બંને જંઘામૂળ અને ડાઘની તપાસ થાય છે. જરૂર પડે તો સ્કેન ઉમેરાય છે. પહેલાં બે વર્ષ મુલાકાતો વારંવાર હોય છે અને પછી ઓછી થતી જાય છે.

કઈ તકલીફો થઈ શકે

જંઘામૂળના ઓપરેશનમાં મોટા ભાગના ઓપરેશનો કરતાં ઘાની તકલીફો વધુ છે. મોટા ભાગની સારવારથી કાબૂમાં આવે છે, અને વહેલી કાળજીથી અસર ઘટે છે.

  • ઘામાં infection અથવા ઘાની કિનારીમાં ગેપ.
  • કાપાની પાસેની પાતળી ચામડીનો ભાગ મરી જવો, જેમાં ડ્રેસિંગ કે નાની બીજી પ્રક્રિયા જરૂરી બની શકે.
  • Seroma, એટલે ચામડી નીચે સ્વચ્છ પ્રવાહી ભરાવું.
  • Lymphocele, એટલે લસિકાનું ખિસ્સું, જેને ક્યારેક સોયથી કાઢવું પડે.
  • Lymphoedema, એટલે પગ કે જનનાંગના ભાગમાં સોજો, જે લાંબો સમય રહી શકે.
  • સાથળના આગળના ભાગમાં ખાલી ચડવી અને પગમાં લોહી ગંઠાવું.

સર્જનને શું પૂછવું

પૂછો કે તમારા જોખમ જૂથ માટે કયું ઓપરેશન ગોઠવાયું છે અને પછી ઘરે કેવી કાળજી જોઈશે.

  • મારે sentinel biopsy, modified કે radical ઓપરેશન જોઈએ?
  • શું બંને જંઘામૂળનું ઓપરેશન થશે, અને એક જ દિવસે?
  • Drain કેટલા દિવસ રહેશે અને તેની તપાસ કોણ કરશે?
  • ગ્રંથિઓમાં કેન્સર નીકળે તો plan શું છે?
  • Stockings પહેરવાનું અને પગની કાળજી મને કોણ શીખવશે?

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

શું પગમાં સોજો ચોક્કસ આવશે?

ના. સોજો સામાન્ય છે પણ નક્કી નથી. Stockings, પગ ઊંચા રાખવા અને વહેલું ચાલવાથી શક્યતા ઘટે છે, અને સોજો આવે તો સારવાર ઉપલબ્ધ છે.

ઓપરેશન વગર જંઘામૂળની ગ્રંથિઓ તપાસી શકાય?

સ્કેન અને સોયની તપાસથી મોટી થયેલી ગ્રંથિઓમાં કેન્સર દેખાઈ શકે છે. બહુ નાના કેન્સરના કણ તેમાં ચૂકી શકાય, એટલે ક્યારેક ઓપરેશન જ ખાતરીની તપાસ છે.

Drain કેટલા દિવસ રહે છે?

સામાન્ય રીતે એકથી બે અઠવાડિયાં, જ્યાં સુધી રોજનું પ્રવાહી થોડું ન થાય. તેની સંભાળ શીખવ્યા પછી તમને drain સાથે ઘરે જવા દેવાય છે.

શું આ ઓપરેશનથી ઉત્થાન કે પેશાબ પર અસર થાય?

જંઘામૂળનું ઓપરેશન આ કાર્યોની ચેતાઓને અડતું નથી. કોઈ ફેરફાર થાય તો તે લિંગ પરના ઓપરેશનથી આવે છે, જેની અલગથી ગોઠવણ થાય છે.

શું આ ઓપરેશન લિંગના ઓપરેશન સાથે જ થાય?

ક્યારેક સાથે અને ક્યારેક પછીની બેઠકમાં. તે ગાંઠ, સ્કેન અને તમારા સામાન્ય સ્વાસ્થ્ય પર આધાર રાખે છે.

શું અમદાવાદમાં બતાવી શકાય?

હા. ડૉ. સ્વાતિ શાહ Gota ક્લિનિકમાં દર્દીઓ જુએ છે અને Apollo Hospital, ભાટ, ગાંધીનગરમાં ઓપરેશન ગોઠવે છે.

ડૉ. સ્વાતિ શાહને ક્યાં મળવું?

Clinic, Gota, અમદાવાદ

Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre
SF-203, 2nd Floor, Olive Greens, Gota, S G Highway, Ahmedabad, Gujarat 382481

+91-63590-11009 · Google Maps માં ખોલો

Apollo, ભાટ, ગાંધીનગર

Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar
Apollo Hospital International Limited, Plot No. 1 A, GIDC Bhat Industrial Estate, Bhat, Gandhinagar, Gujarat 382428

+91-63555-64601 · Google Maps માં ખોલો

પરામર્શ Gota, અમદાવાદના ક્લિનિકમાં થાય છે. ઓપરેશન Apollo Hospital, ભાટ, ગાંધીનગરમાં થાય છે.

મુખ્ય માર્ગદર્શિકા પર પાછા જાઓ: અમદાવાદમાં પેનાઇલ કેન્સરનું ઓપરેશન અને જંઘામૂળની ગ્રંથિઓ.

આ પેજ આ ભાષામાં પણ: English हिन्दी

પેનાઇલ કેન્સરમાં જંઘામૂળની લસિકા ગ્રંથિઓ કઢાવવાનું કહેવાયું છે? યુરોલોજી કેન્સરના સર્જન ડૉ. સ્વાતિ શાહ તમારી તપાસ અને સ્કેન જોઈને શું સલાહ છે તે સમજાવી શકે છે. પરામર્શમાં બધા રિપોર્ટ સાથે લાવજો. Call For Appointment Book on WhatsApp Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલશે.

Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Get health updates from Dr Swati Shah on WhatsApp

Swasth Parivar: every week, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.

Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.

dr swati shah - uro & gynec cancer surgeon
Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.