છેલ્લે સુધાર્યું: 18-Oct-2026
Dr Swati Shah
MS, DrNB (Surgical Oncology)
Urology Cancer Surgeon
Apollo Hospital, ભાટ, ગાંધીનગર · Gota OPD, અમદાવાદ · 18 વર્ષનો અનુભવ
★★★★★ 4.99, 84 Google reviews (Gota clinic) · 5.0, 37 (Apollo, Bhat)
ટૂંકમાં
ગાંઠ kidney ની આસપાસની ચરબીમાં, kidney ની શિરામાં, શરીરની મોટી નસ (IVC) માં કે નજીકની ગ્રંથિઓ સુધી પહોંચી હોય તો તેને આગળ વધેલું સ્થાનિક કેન્સર કહેવાય.
આવી મોટાભાગની ગાંઠમાં પણ ઓપરેશન જ મુખ્ય રસ્તો છે. આખી kidney કઢાય છે, અને શિરામાં ઊગેલી ગાંઠ પણ સાથે જ કાઢી લેવાય છે.
ઓપરેશન પછી ફરી થવાનું જોખમ વધુ હોય તો આશરે એક વર્ષ immunotherapy સૂચવાય છે. તેનો ફાયદો, આડઅસર અને ખર્ચ ખુલ્લા મને ચર્ચાય છે.
આ પાનું એક મોટી માર્ગદર્શિકાનો ભાગ છે. Kidney cancer ની સારવાર કેવી રીતે થાય છે, kidney ક્યારે બચાવી શકાય છે અને ઓપરેશનનું plan કેવી રીતે બને છે, તે માટે અમારી kidney cancer ના ઓપરેશનની માર્ગદર્શિકા (અંગ્રેજીમાં) જુઓ.
Kidney ની ગાંઠ બહારની તરફ જુદી જુદી રીતે વધી શકે છે. દરેક રીતે સારવારમાં થોડો ફેરફાર આવે છે. નીચેના કોઠામાં scan ની ભાષા અને તેનો અર્થ સાથે મૂક્યાં છે.
| Scan માં દેખાય | એનો અર્થ | સારવારમાં ફેરફાર |
|---|---|---|
| Kidney ની આસપાસની ચરબીમાં ગાંઠ. | ગાંઠ kidney ની સપાટી વટાવી ગઈ છે. | ચરબીના આવરણ સાથે આખી kidney કઢાય છે. |
| Kidney ની શિરામાં ગાંઠ. | ગાંઠની આંગળી જેવી ડાળી શિરામાં ઊગી છે. | Kidney સાથે જ કઢાય છે. Urology cancer ની ટીમ કરે છે. |
| Liver ની નીચે શરીરની મોટી નસ (IVC) માં ગાંઠ. | ડાળી હૃદય તરફ લોહી લઈ જતી મોટી નસ સુધી પહોંચી છે. | નસ ખોલીને ગાંઠ કઢાય છે. વધારાનું લોહી તૈયાર રખાય છે. |
| Liver ની પાછળ કે હૃદય સુધી ગાંઠ. | ઊંચે સુધી પહોંચેલી ગાંઠ. આ અઘરું ઓપરેશન છે. | હૃદય અને લોહીની નળીઓના સર્જન ટીમમાં જોડાય છે. Heart-lung machine પહેલેથી ગોઠવાય છે. |
| Kidney પાસે મોટી થયેલી ગ્રંથિઓ (lymph nodes). | કેન્સર ગ્રંથિઓ સુધી પહોંચ્યું હોઈ શકે. | ઓપરેશનમાં તે ગ્રંથિઓ કાઢીને stage નક્કી થાય છે. |
| બાજુના અંગમાં ગાંઠ ઘૂસી હોય. | ગાંઠ kidney ની આસપાસનાં બધાં પડ વટાવી ગઈ છે. | આ stage IV ગણાય છે. દવાઓ આગળ રહે છે, ઓપરેશનનો નિર્ણય ટીમ કરે છે. |
શિરાની અંદર ગાંઠ કેટલે ઊંચે પહોંચી છે, તેના પરથી કોણ ઓપરેશન કરશે, કેટલું લોહી તૈયાર રાખવું અને heart-lung machine જોઈએ કે નહીં તે નક્કી થાય છે.
એટલે CT ના રિપોર્ટમાં શિરામાં ગાંઠ છે કે નહીં, અને કેટલે ઊંચે છે, તે લખેલું હોવું જોઈએ. ઊંચાઈ સ્પષ્ટ ન હોય તો MRI કરાય છે. ગાંઠ જોયા અને માપ્યા વગર પેટ ખોલવું એ જાણીતી ભૂલ છે. એનાથી આયોજનવાળું ઓપરેશન અચાનક કટોકટી બની જાય છે.
ક્યારેક શિરાની ગાંઠનો પહેલો સંકેત kidney થી દૂર દેખાય છે. વૃષણની ઉપરની શિરાઓમાં નવો સોજો, ખાસ કરીને જમણી બાજુ, કે સૂતાં પણ ખાલી ન થાય તેવો સોજો હોય તો kidney નો scan જરૂરી છે.
આ ઓપરેશન radical nephrectomy છે. આસપાસની ચરબી સાથે આખી kidney કઢાય છે. શિરામાં ગાંઠ હોય તો શિરા ખોલીને ગાંઠ બહાર કઢાય છે, અને શિરા ફરી સીવી લેવાય છે. આ ક્યારેય અચાનક કરવાનું ઓપરેશન નથી.
ઓપરેશન દૂરબીનથી કે પેટ ખોલીને થાય છે. પસંદગી ગાંઠના કદ, શિરાની ગાંઠ અને પહેલાંનાં ઓપરેશન પર આધાર રાખે છે. Adrenal ગ્રંથિ ત્યારે જ કઢાય છે જ્યારે ગાંઠ તેને અડતી હોય. Scan માં મોટી દેખાતી ગ્રંથિઓ stage જાણવા કઢાય છે. સામાન્ય દેખાતી ગ્રંથિઓ નિયમિત રીતે કાઢવાથી આયુષ્ય વધતું સાબિત થયું નથી, એટલે તે કઢાતી નથી.
Scan માં ન દેખાયેલી શિરાની ગાંઠ ઓપરેશન દરમિયાન મળે, તો સર્જન અટકે છે, ફરી વિચારે છે અને લોહીની નળીઓના સર્જનની મદદ બોલાવે છે. મોટી નસમાંથી ગાંઠ કાઢ્યા પછી ICU માં રહેવું સામાન્ય છે.
ગાંઠ બાજુના અંગમાં ઘૂસી હોય કે દૂર ફેલાઈ હોય, તો આયોજન બદલાય છે. ત્યારે દવાઓ મુખ્ય સારવાર બને છે. Kidney કાઢવાનું ઓપરેશન અમુક દર્દીઓને જ સૂચવાય છે. તેઓ તંદુરસ્ત હોય, જોખમ ઓછું હોય, ફેલાવો થોડો હોય, કે kidney માંથી લોહી પડતું હોય કે દુખાવો હોય. વધુ જોખમવાળા દર્દીઓની સારવાર દવાથી થાય છે, ઓપરેશનથી નહીં. Stage અને જોખમ જૂથ kidney cancer ના stage ના પાના પર સમજાવ્યાં છે.
ઓપરેશન પછી અપાતી pembrolizumab એકમાત્ર એવી સારવાર છે જે kidney cancer માં આયુષ્ય વધારે છે એવું સાબિત થયું છે. ફરી થવાનું જોખમ વધુ હોય ત્યારે સૂચવાય છે.
તે clear cell પ્રકારના કેન્સરમાં વપરાય છે, જે ચરબી, શિરા કે ગ્રંથિઓ સુધી પહોંચ્યું હોય, અને બીજાં કેટલાંક વધુ જોખમવાળાં પરિણામોમાં. તે દર ત્રણ અઠવાડિયે બાટલાથી, આશરે એક વર્ષ અપાય છે. આ તબક્કે અજમાવેલી બીજી દવાઓથી ફાયદો થયો નથી, એટલે ઓપરેશન પછી ગોળીની સારવાર અપાતી નથી.
ખર્ચ ઘણો છે અને insurance માં ભાગ્યે જ આવે છે. એટલે ફાયદો અને ખર્ચ સાથે ચર્ચાય છે, અને નિર્ણય પરિવાર કરે છે. દવા બનાવતી કંપનીના દર્દી સહાય કાર્યક્રમની પાત્રતા પહેલાં તપાસાય છે. સમય મહત્ત્વનો છે, એટલે રજા પહેલાં જ cancer physician ની appointment નક્કી થાય છે.
| શું દેખાય | શું હોઈ શકે |
|---|---|
| ઝાડા, જે બંધ ન થાય. | આંતરડામાં સોજો. તેને સામાન્ય પેટની ગરબડ ગણીને ઘરે સારવાર ન કરવી. |
| આંખ પીળી કે પેશાબ ઘેરો. | Liver માં સોજો. |
| ચામડી પર નવા ચાંઠા. | ચામડીની પ્રતિક્રિયા. |
| ખૂબ થાક, વજનમાં ફેરફાર, ઠંડી લાગવી. | Thyroid કે બીજી ગ્રંથિની તકલીફ. |
શિરામાં ગાંઠ હોય ત્યારે લોહી ચડાવવું પડે તેવું bleeding, ICU માં રહેવું, અને પગ કે ફેફસાંમાં ગઠ્ઠા થવાની શક્યતા વધુ હોય છે. ગાંઠ liver ની પાછળ કે હૃદય સુધી હોય તો જીવનું જોખમ પણ વધુ હોય છે. Consent વખતે આ બધું સમજાવાય છે.
બે વાત જોખમ નથી, નક્કી છે. Kidney ની ક્ષમતા કાયમ માટે આશરે અડધી ઘટે છે, અને kidney ની તપાસ જીવનભર ચાલે છે. મેડિકલમાંથી જાતે લેવાતી દુખાવાની દવા, સલાહ વગરનો contrast વાળો scan અને ચકાસ્યા વગરની આયુર્વેદિક દવાઓથી દૂર રહો.
આ કેન્સરમાં નાની ગાંઠ કરતાં વધુ નજીકથી તપાસ જોઈએ. તે મોડું પણ પાછું આવી શકે છે, ક્યારેક દસ વર્ષ પછી પણ.
| ક્યારે | શું થાય |
|---|---|
| ચારથી છ અઠવાડિયે. | ઘા અને histology ની વાત. Kidney નું નવું પરિણામ આગળ માટેનો આધાર બને છે. |
| પહેલાં ત્રણ વર્ષ. | દર ત્રણથી છ મહિને છાતી અને પેટનો CT. |
| ત્રીજાથી પાંચમા વર્ષ સુધી. | દર છ મહિને CT. |
| પાંચ વર્ષ પછી. | વર્ષમાં એક વાર CT. |
| જીવનભર. | Kidney નો લોહીનો રિપોર્ટ અને પેશાબમાં પ્રોટીન, 3 મહિને, 12 મહિને, પછી દર વર્ષે. દરેક મુલાકાતે BP અને ડાયાબિટીસ. |
ના. ગાંઠ શિરાની અંદર લંબાઈને વધી છે. સામાન્ય રીતે એક આયોજનવાળા ઓપરેશનમાં kidney સાથે જ કઢાય છે.
તે ગાંઠના કદ, શિરાની ગાંઠ અને પહેલાંનાં ઓપરેશન પર આધાર રાખે છે. ઊંચી ગાંઠમાં મોટી ટીમ સાથે પેટ ખોલીને ઓપરેશન થાય છે.
ના. ફરી થવાનું જોખમ વધુ હોય ત્યારે સૂચવાય છે. ફાયદો, આડઅસર અને ખર્ચ સાંભળીને નિર્ણય તમે કરો છો.
મોટાભાગના લોકોને નહીં. બીજી kidney ઘણું કામ સંભાળી લે છે. જીવનભરની તપાસ તેને સાચવે છે.
આ કેન્સર ઘણાં વર્ષ પછી પણ પાછું આવી શકે છે. નિયમિત CT તેને વહેલું પકડે છે, જ્યારે સારવાર હજી શક્ય હોય.
Kidney રાખવી કે કાઢવી એ નિર્ણય kidney ની ગાંઠના નિર્ણયવાળા પાના પર સમજાવ્યો છે. સારવાર પહેલાંની તપાસ kidney ની ગાંઠની તપાસના પાના પર છે. આવતાં પહેલાં કોઈ સવાલ હોય તો ફોન કરો +91-63590-11009. Gota OPD, Gota, Ahmedabad.
Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre
Dr Swati Shah — MS, DrNB (Surgical Oncology) · Urology Cancer Surgeon
Consultation: Gota OPD, Gota, Ahmedabad. Surgery: Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar.
Gota OPD — Gota, Ahmedabad, Gujarat
Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar — Apollo Hospital International Limited, Plot No. 1 A, GIDC Bhat Industrial Estate, Bhat, Gandhinagar, Gujarat
ફોન: +91-63590-11009 · WhatsApp: +91-63590-11009
CT કે MRI ના રિપોર્ટમાં kidney ની શિરામાં ગાંઠ કે kidney ની બહાર ફેલાવો લખ્યો છે? રિપોર્ટ અને scan ની images WhatsApp પર મોકલો. Images વાંચીને અને તપાસીને consultation માં આયોજન નક્કી થાય છે. ફોન કરો +91-63590-11009 Scan ના રિપોર્ટ WhatsApp પર મોકલો
Swasth Parivar: every week, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.
Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.
