છેલ્લે સુધાર્યું: 15-Oct-2026
Dr Swati Shah
MS, DrNB (Surgical Oncology)
Kidney Cancer Surgeon
Apollo Hospital, ભાટ, ગાંધીનગર · Gota OPD, અમદાવાદ · 18 વર્ષનો અનુભવ
★★★★★ 4.99, 84 Google reviews (Gota clinic) · 5.0, 35 (Apollo, Bhat)
ટૂંકમાં
ઘણી વાર નહીં. Kidney ની ગાંઠનું આયોજન અનેક તબક્કાના CT પરથી થાય છે, જેમાં એક તબક્કો dye પહેલાંનો હોય, સાથે છાતીનો CT.
કોઈ પણ નિર્ણય પહેલાં kidney નું કામ બરાબર મપાય છે. એક creatinine પૂરતું નથી, કારણ કે ઓપરેશનની પસંદગી બચતી kidney પર આધાર રાખે છે.
Biopsy દર વખતે થતી નથી. એ ત્યારે થાય જ્યારે એના જવાબથી આયોજન બદલાય, જેમ કે ablation કે દવાઓ પહેલાં.
ફક્ત dye પછી લીધેલો એક CT સાદી ગાંઠને પણ cancer જેવી બતાવી શકે. અંદર લોહી નીકળ્યું હોય એવી પાણીની ગાંઠ (cyst), કે angiomyolipoma નામની ચરબીવાળી સાદી ગાંઠ, cancer તરીકે વંચાઈ શકે. એટલે kidney નો CT અનેક તબક્કામાં લેવાય છે. એક વાર dye પહેલાં ચિત્રો લેવાય. પછી dye ધમનીમાં પહોંચે, kidney ભરાય અને બહાર નીકળે ત્યારે ફરી ચિત્રો લેવાય. આ સરખાવવાથી ખબર પડે કે ગાંઠ ખરેખર dye પકડે છે કે નહીં. ઘન ગાંઠ dye પકડે છે. એક તબક્કાના CT પર ઓપરેશન નક્કી કરવું, એ આ પગલે થતી બે ભૂલમાંની એક છે.
સારો report ફક્ત ગાંઠનું માપ નથી કહેતો. એ kidney, એની લોહીની નળીઓ અને બીજી kidney નો નકશો આપે છે, કારણ કે દરેક વિગત ઓપરેશન બદલે છે.
| વિગત | એ કેમ મહત્વની |
|---|---|
| ગાંઠનું માપ. | એનાથી stage નક્કી થાય, અને kidney નો ભાગ કાઢવો કે આખી, એ પસંદગી. |
| ગાંઠ કેટલી અંદર છે, અને એની જટિલતાનો score. | બહાર ઉપસેલી ગાંઠ કાઢવી સહેલી છે, ઊંડે બેઠેલી અઘરી. |
| Kidney ના મધ્ય ભાગને અડકે છે કે નહીં. | મુખ્ય લોહીની નળીઓ અને પેશાબ ભેગો થવાની જગ્યા નજીક હોય તો ભાગ કાઢવો અઘરો બને. |
| Kidney ની ધમનીઓ કેટલી છે. | Clamp કરતાં પહેલાં surgeon ને આ નકશો જોઈએ. |
| Kidney ની નસ કે શરીરની મોટી નસ (IVC)માં ગાંઠનો ગઠ્ઠો. | ગઠ્ઠો કેટલે ઉપર પહોંચ્યો છે, એનાથી નક્કી થાય કે ઓપરેશનમાં બીજા કયા surgeon જોડાશે. |
| Lymph nodes અને adrenal ગ્રંથિ. | એ બતાવે કે બીમારી kidney ની બહાર ગઈ છે કે નહીં. |
| બીજી kidney. | એની તંદુરસ્તી પરથી નક્કી થાય કે કેટલી kidney બચાવવી પડશે. |
બીજી ભૂલ છે પેટ ખોલતાં પહેલાં મોટી નસનો ગઠ્ઠો ન જોવો. એટલે report માં ગઠ્ઠો છે કે નહીં, અને કેટલે ઉપર સુધી છે, એ લખેલું હોવું જોઈએ.
નિદાન વખતે નોંધવાની મુખ્ય વાત ઘણી વાર stage નથી. બીજી kidney કેટલું કામ કરે છે, અને ઓપરેશન પછી કેટલી ક્ષમતા બચશે, એ છે.
એક creatinine નો report એ kidney ની પૂરી તપાસ નથી. એટલે આ પ્રેક્ટિસમાં દરેક kidney નું કામ માપતો scan ઘણા guidelines કરતાં વધુ વાર થાય છે. સાચા આંકડા હોય તો જ kidney ની ક્ષમતાની વાત પ્રામાણિક બને. Kidney નું કામ પહેલેથી ઓછું હોય, તો kidney ના નિષ્ણાત જોડાય છે અને kidney નો ભાગ બચાવવાનું ખાસ પસંદ કરાય છે. એ પસંદગી kidney બચાવવી કે કાઢવી ના પાના પર સમજાવી છે.
ના. ચોખ્ખી cancer ની ગાંઠ અને તંદુરસ્ત દર્દી હોય, તો સામાન્ય રીતે biopsy વગર ઓપરેશન થાય છે. Biopsy ત્યારે થાય જ્યારે એનાથી આગળનું પગલું બદલાય.
| સ્થિતિ | Biopsy? |
|---|---|
| ગરમી કે ઠંડીથી ગાંઠ બાળવાની સારવાર (ablation) પહેલાં. | હા. એ અલગ, અગાઉની પ્રક્રિયા તરીકે થાય. |
| ફેલાયેલા cancer ની દવાઓ પહેલાં. | હા. ગાંઠનો પ્રકાર દવા નક્કી કરે છે. |
| બીજી બીમારીઓ ધરાવતા મોટી ઉંમરના દર્દી, ઓપરેશન નક્કી કરતાં પહેલાં. | ઘણી વાર, જો જવાબથી આયોજન બદલાય. |
| Lymphoma કે બીજા cancer નો ફેલાવો હોવાની શક્યતા. | હા. |
| નાની ગાંઠ જેના પર નજર રાખવાની છે. | ક્યારેક, જો પ્રકારથી નજર રાખવાના નિયમ બદલાય. |
| ચોખ્ખી cancer ની ગાંઠ, તંદુરસ્ત દર્દી. | ઓપરેશન પહેલાં જરૂર નથી. |
પાણીની ગાંઠ (cyst) ને CT પર Bosniak પદ્ધતિથી ક્રમ અપાય છે. Class I અને II ને follow-up ની જરૂર નથી. Class IIF પર scan થી નજર રખાય છે. Class III અને IV ને cancer ગણીને સારવાર અપાય છે. Kidney cancer શરૂઆતમાં કેવી રીતે દેખાય, એ kidney cancer કેવી રીતે પકડાય માં વાંચો.
કેટલાંક તારણ મોટા ઓપરેશન પહેલાં તૈયારી માગે છે. તાજેતરમાં ઘણું વજન ઘટ્યું હોય, શરીર બહુ દૂબળું હોય, લોહીમાં albumin ઓછું હોય કે kidney નબળી હોય. આમાંથી એક પણ હોય તો શરીર તૈયાર કરવાનો કાર્યક્રમ અને વહેલી anaesthesia તપાસ થાય છે. ચાલવું, શ્વાસની કસરત, protein અને ધૂમ્રપાન બંધ, પહેલી મુલાકાતથી જ શરૂ થાય. દર્દીની ઉંમર 46 થી ઓછી હોય, બંને kidney કે અનેક જગ્યાએ ગાંઠ હોય, કે નજીકના સગાને kidney cancer થયું હોય, તો genetic સલાહ માટે મોકલાય છે.
ફક્ત dye પછીનો CT બતાવી ન શકે કે ગાંઠ ખરેખર dye પકડે છે. અનેક તબક્કાનો CT એ બતાવે છે, અને લોહીની નળીઓનો નકશો પણ આપે છે.
ના. Sonography ઘણી વાર ગાંઠ પહેલી પકડે છે. ઓપરેશનનું આયોજન પેટના અનેક તબક્કાના contrast CT અને છાતીના CT પરથી થાય છે.
ચોખ્ખી cancer ની ગાંઠ હોય અને તમે તંદુરસ્ત હો, તો સામાન્ય રીતે નહીં. Ablation પહેલાં, દવાઓ પહેલાં કે આયોજન બદલાય ત્યારે biopsy થાય.
એ બતાવે કે દરેક kidney કેટલું કામ કરે છે. Kidney નો કેટલો ભાગ સલામત રીતે કાઢી શકાય, એ નક્કી કરવામાં એ જરૂરી છે.
લક્ષણ હોય ત્યારે જ, જેમ કે હાડકાંમાં નવો દુખાવો કે માથાનો દુખાવો, અથવા પહેલા scan માં ગાંઠ વધુ જોખમી લાગે ત્યારે.
Kidney cancer નાં શરૂઆતનાં લક્ષણ kidney cancer કેવી રીતે પકડાય માં છે. ઓપરેશનની પસંદગી kidney બચાવવી કે કાઢવી ના પાના પર છે. પ્રશ્ન હોય તો +91-63590-11009 પર ફોન કરો.
Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre
Dr Swati Shah — MS, DrNB (Surgical Oncology) · Kidney Cancer Surgeon
Consultation: Gota OPD, Gota, Ahmedabad. Surgery: Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar.
Gota OPD — Gota, Ahmedabad, Gujarat
Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar — Apollo Hospital International Limited, Plot No. 1 A, GIDC Bhat Industrial Estate, Bhat, Gandhinagar, Gujarat
ફોન: +91-63590-11009 · WhatsApp: +91-63590-11009
Kidney માં ગાંઠ બતાવતો CT કે sonography થઈ ગયો છે? Films અને reports WhatsApp પર પહેલાં મોકલો, જેથી મુલાકાત શરૂ થાય ત્યારે એ વંચાઈ ગયા હોય. હજી કઈ તપાસ બાકી છે, એ તપાસ પછી consultation માં નક્કી થાય છે. ફોન કરો +91-63590-11009 મુલાકાત પહેલાં scan મોકલો
Swasth Parivar: every week, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.
Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.
