WhatsApp

Kidney ના ઓપરેશન પછીના દિવસો: રુઝ અને ચેતવણીના સંકેત

છેલ્લે સુધાર્યું: 16-Oct-2026

Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Dr Swati Shah, kidney cancer ના surgeon, અમદાવાદ

Dr Swati Shah
MS, DrNB (Surgical Oncology)
Kidney Cancer Surgeon
Apollo Hospital, ભાટ, ગાંધીનગર · Gota OPD, અમદાવાદ · 18 વર્ષનો અનુભવ
★★★★★ 4.99, 84 Google reviews (Gota clinic) · 5.0, 35 (Apollo, Bhat)

ટૂંકમાં

મોટા ભાગના દર્દી ઓપરેશનના દિવસે જ પલંગ પરથી ઊઠીને બેસે છે, બીજા-ત્રીજા દિવસે નરમ ખોરાક લે છે, અને નક્કી તપાસ પૂરી થાય ત્યારે ઘરે જાય છે.

Kidney ના ઓપરેશન પછી મુખ્ય તકલીફો છે લોહી વહેવું, ભાગ કાઢ્યા પછી પેશાબનું લીકેજ, ચેપ અને લોહીના ગઠ્ઠા. દરેકનો પહેલો ઉપાય નક્કી છે.

આખી kidney કે એનો ભાગ ગુમાવવો કાયમી છે. Kidney ની લોહીની તપાસ, BP નો કાબૂ અને kidney ને નુકસાન કરતી દવાથી દૂર રહેવું જીવનભર ચાલે છે.

આ પાનું એક મોટી માર્ગદર્શિકાનો ભાગ છે. Kidney cancer ની સારવાર કેવી રીતે થાય છે, kidney ક્યારે બચાવી શકાય છે અને ઓપરેશનનું plan કેવી રીતે બને છે, તે માટે અમારી kidney cancer ના ઓપરેશનની માર્ગદર્શિકા (અંગ્રેજીમાં) જુઓ.

ઓપરેશન પહેલાંની તૈયારી

રુઝની શરૂઆત દાખલ થતાં પહેલાં, OPD ની મુલાકાતથી જ થાય છે. રોજ ચાલવાનું કહેવાય છે, અને નાના સાધનથી ઊંડા શ્વાસની કસરત શીખવાય છે. જરૂર હોય તો protein નો પાવડર શરૂ થાય છે. ધૂમ્રપાન એ મુલાકાતથી જ બંધ કરવાનું. ઓપરેશનની આગલી સાંજે અને બેભાન કરતાં 2 થી 3 કલાક પહેલાં carbohydrate વાળું પીણું અપાય છે. ઘન ખોરાક 6 કલાક પહેલાં અને પાણી જેવાં પ્રવાહી 2 કલાક પહેલાં બંધ થાય છે. આંતરડાં સાફ કરવાની દવા સામાન્ય રીતે જરૂરી નથી. મોટી ગાંઠ કે નસમાં ગઠ્ઠો હોય તો લોહી તૈયાર રખાય છે.

ગાંઠ કાઢીને kidney બચાવી હોય, કે એક જ kidney હોય, ત્યારે NSAIDs નામની દુખાવાની દવા ટાળવામાં આવે છે. એનાથી creatinine વધવું સામાન્ય છે.

હોસ્પિટલના દિવસો, એક પછી એક

આ આયોજન ઝડપી રુઝની પદ્ધતિ (ERAS) પ્રમાણે ચાલે છે. દરેક દિવસનું લક્ષ્ય નક્કી છે. વહેલું હલનચલન, વહેલો ખોરાક અને ઓછી અફીણવાળી દવાથી દુખાવામાં રાહત, ઘરે વહેલા અને સલામત જવામાં મદદ કરે છે.

Kidney cancer ના ઓપરેશન પછી દિવસ પ્રમાણે સામાન્ય આયોજન
દિવસશું થાય
ઓપરેશનનો દિવસ.ભાનમાં આવ્યા પછી આશરે 2 કલાકે પલંગની બહાર બેસવું. પાણીના નાના ઘૂંટ. ભાગ કાઢ્યો હોય કે એક kidney હોય તો NSAIDs વગર દુખાવાની દવા. દર કલાકે પેશાબનું માપ. છાતીની કસરત.
પછીનો દિવસ (દિવસ 1).પ્રવાહી ખોરાક. ત્રણ વાર ચાલવું. Creatinine અને haemoglobin ની તપાસ. પેશાબની નળી (catheter) નીકળે, કે પેશાબનો માર્ગ ખૂલ્યો હોય તો દિવસ 2 સુધી રહે.
દિવસ 2 અને 3.નરમ ખોરાક. બાટલા ઓછા થાય. મોઢેથી દુખાવાની ગોળી. Creatinine ફરી તપાસાય. પલંગથી દૂર સુધી ચાલવું.
દિવસ 4 થી 7.સામાન્ય ખોરાક. Drain માંથી આવતું પ્રવાહી ઘટે ત્યારે drain નીકળે. રજા પહેલાંની તપાસ. Kidney નું કામ બહુ ઘટ્યું હોય તો kidney ના નિષ્ણાતની મુલાકાત નક્કી થાય.

Kidney નો ભાગ કાઢ્યા પછી creatinine વધે, તો મોટા ભાગે કારણ પ્રવાહીનું સંતુલન કે દવા હોય છે, ઓપરેશન પોતે નહીં. છતાં પેશાબનો અવરોધ અને લીકેજ પહેલાં તપાસી લેવાય છે.

તકલીફો અને દરેકનો ઉપાય

દરેક તકલીફનું પહેલું પગલું જાણીતું છે. લોહી વહેતું હોય તો ઘણી વાર સોય વાટે બંધ થાય છે, બીજા ઓપરેશનથી નહીં. પેશાબનું લીકેજ મોટે ભાગે drain અને stent થી સંભાળાય છે.

Kidney ના ઓપરેશન પછીની તકલીફો અને પહેલો ઉપાય
શું દેખાયશું હોઈ શકેશું કરાય
પહેલા 48 કલાકમાં haemoglobin ઘટે, ધબકારા ઝડપી થાય કે પડખું ભરાયેલું લાગે.લોહી વહેવું, કે kidney ની ધમનીમાં નબળો ફુલાવો (pseudoaneurysm).CT angiogram, પછી સોય વાટે લોહી વહેતી નળી બંધ કરવી (embolisation). એનાથી ઘણી વાર kidney બચી જાય છે.
ભાગ કાઢ્યા પછી drain માં પાણી જેવું ચોખ્ખું પ્રવાહી.Kidney ના પેશાબ ભેગો કરતા ભાગમાંથી લીકેજ.Drain ના પ્રવાહીમાં creatinine તપાસાય. Drain રહે. CT urogram, અને જરૂર પડે તો ureter માં પાતળી નળી (stent).
Creatinine સતત વધે.પ્રવાહી, દવા, પેશાબનો અવરોધ, કે kidney ના ભાગનું નુકસાન.NSAIDs અને kidney ને નુકસાન કરતી દવા બંધ. પ્રવાહીની સમીક્ષા. Ultrasound, અને ન સુધરે તો kidney ના નિષ્ણાત.
Kidney ના ઉપલા ભાગના ઓપરેશન પછી શ્વાસ ચડવો.ફેફસાંની આસપાસ હવા (pneumothorax).છાતીનો X-ray, અને તકલીફ હોય તો છાતીમાં drain.
દિવસ 3 થી 7 માં તાવ, ઝડપી ધબકારા કે પેટ ફૂલવું.અંદર પ્રવાહી ભેગું થવું, પરુ, કે આંતરડાને ઈજા.Contrast સાથે CT scan, culture, અને surgeon ને તરત જાણ.
Drain માં દૂધ જેવું પ્રવાહી.Chyle leak, એટલે lymph પ્રવાહીનું લીકેજ.ઓછી ચરબીવાળો ખોરાક, drain રહે, અને ક્યારેક પ્રવાહ ઘટાડવાનું injection.
પગમાં સોજો, છાતીમાં દુખાવો કે oxygen ઓછો.પગ કે ફેફસાંમાં લોહીનો ગઠ્ઠો.Doppler કે CT scan, પછી લોહી પાતળું કરવાની સારવાર.

Consent પહેલાં સમજાવાતાં બીજાં જોખમ

કેટલાંક જોખમ ઓછાં જોવા મળે છે, પણ સહી પહેલાં દરેક સમજાવાય છે. ઘામાં ચેપ, અને આંતરડું, spleen, liver કે pancreas ને ઈજા થઈ શકે. પછીથી ટાંકાની જગ્યાએ hernia થઈ શકે. હૃદયની તકલીફ કે બેભાન કરવાની દવાની તકલીફ થઈ શકે. Keyhole કે robotic ઓપરેશનને open માં ફેરવવું પડી શકે. ICU માં રહેવું પડી શકે, અને શરીરની મોટી નસ (IVC) માંથી ગાંઠનો ગઠ્ઠો કાઢવાનો હોય ત્યારે ICU નિયમિત છે. ફક્ત ગાંઠ કાઢતી વખતે આખી kidney કાઢવી પડે એવું બની શકે. એ ફેરફારની consent દરેક વખતે પહેલેથી લેવાય છે. ક્યારેક કાઢેલા ભાગની કિનારે cancer દેખાય, અને આગળ સારવાર જોઈએ. જીવનું થોડું જોખમ પણ છે. ગાંઠનો ગઠ્ઠો liver ની પાછળ કે હૃદય તરફ પહોંચ્યો હોય ત્યારે એ વધારે હોય છે.

ઘરે જતાં પહેલાં શું પૂરું થવું જોઈએ

  1. 24 કલાક સુધી તાવ નહીં.
  2. ખોરાક લઈ શકો, અને ગેસ કે ઝાડો થાય.
  3. જાતે ચાલી શકો.
  4. ગોળીથી દુખાવો કાબૂમાં, અને જ્યાં મના હોય ત્યાં NSAIDs વગર.
  5. Creatinine સ્થિર કે ઘટતું. રજાના દિવસનું kidney નું કામ તમારા નવા આધાર તરીકે નોંધાય.
  6. ઘરે લોહી પાતળું કરવાનાં injection લખ્યાં હોય, તો પરિવારને એ આપતાં શીખવાડાય.
  7. Histology ની ચર્ચાની મુલાકાત નક્કી. ઓપરેશન પછી દવાની જરૂર પડી શકે, તો રજા પહેલાં cancer ની દવાના ડૉક્ટરની મુલાકાત નક્કી.

ઘરે લેખિત સલાહ સાથે જાય છે. એમાં kidney ને નુકસાન કરતી દવાથી દૂર રહેવું, પૂરતું પાણી પીવું, અને BP તથા diabetes કાબૂમાં રાખવાની વાત હોય છે.

આ સંકેતમાં એ જ દિવસે ફોન કરો

  1. તાવ, કે ધબકારા ઝડપી થવા.
  2. પડખામાં કે પેટમાં નવો કે વધતો દુખાવો.
  3. પેશાબ રોજ કરતાં ઘણો ઓછો.
  4. પેશાબમાં લોહી કે ગઠ્ઠા.
  5. Drain ની જગ્યાએથી કે ઘામાંથી ચોખ્ખું પ્રવાહી ઝરવું.
  6. પગમાં સોજો, છાતીમાં દુખાવો કે શ્વાસ ચડવો.
  7. પીઠમાં નવો દુખાવો. વધુ ચાલતાં પહેલાં કરોડરજ્જુનો scan થાય.

આમાંનું કંઈ પણ દેખાય તો +91-63590-11009 પર ફોન કરો. આગલી મુલાકાતની રાહ ન જુઓ.

ઓપરેશન પછી દવા મળે ત્યારે

કેટલાક દર્દીને ઓપરેશન પછી pembrolizumab નામની immunotherapy સૂચવાય છે. એની રોગપ્રતિકારક આડઅસર થઈ શકે. એમાં ઝાડા કે આંતરડાનો સોજો (colitis), liver નો સોજો, ચામડી પર ફોલ્લી, અને thyroid કે hormone ની તકલીફ આવે. આ દવા પર ઝાડા થાય તો એને સાદો પેટનો ચેપ ન ગણાય. એ જ દિવસે cancer ની દવાના ડૉક્ટરને જણાવવું. દર 3 અઠવાડિયે thyroid અને liver ની તપાસ સાથે મુલાકાત થાય છે. Cancer ફેલાયું હોય ત્યારે અપાતી ગોળીઓથી હાથ-પગના તળિયાં લાલ અને દુખતાં થાય, BP વધે, પેશાબમાં protein આવે કે thyroid ધીમો પડે. ત્યારે ગોળી કાયમ બંધ કરવાને બદલે થોડો સમય રોકીને ડોઝ ઘટાડાય છે.

હવેથી તમારી kidney ની સંભાળ

આખી kidney કાઢ્યા પછી kidney ની આશરે અડધી ક્ષમતા કાયમ માટે જાય છે. બીજી kidney ઘણું કામ સંભાળી લે છે, પણ પૂરેપૂરું ક્યારેય નહીં. કેટલાક દર્દીમાં આગળ જતાં chronic kidney disease થાય છે, અને બહુ ઓછા દર્દીને આખરે dialysis ની જરૂર પડે છે. પહેલી મુલાકાત ઓપરેશન પછી 4 થી 6 અઠવાડિયે થાય છે. ત્યારે creatinine અને eGFR તમારા નવા આધાર તરીકે નોંધાય છે. પછી 3 મહિને, 12 મહિને અને દર વર્ષે, જીવનભર kidney ની લોહીની તપાસ ચાલુ રહે છે.

  1. મેડિકલમાંથી જાતે લેવાતી NSAIDs દુખાવાની દવા ન લો.
  2. Contrast વાળો scan ડૉક્ટરની સલાહ પછી જ કરાવો.
  3. ચકાસ્યા વગરની આયુર્વેદિક કે હર્બલ દવા ટાળો.
  4. BP અને diabetes કડક રીતે કાબૂમાં રાખો.

રજા પહેલાં પૂછવાના પ્રશ્ન

  1. મારા ઓપરેશનમાં પેશાબનો માર્ગ ખોલવો પડ્યો હતો?
  2. આજે મારું creatinine કેટલું છે, અને એ જ મારો નવો આધાર છે?
  3. ઘરે કઈ દુખાવાની દવા મારા માટે સલામત છે?
  4. Histology ની ચર્ચા ક્યારે છે, અને ઓપરેશન પછી દવા જોઈશે?
  5. તાવ કે નવો દુખાવો થાય તો કોને ફોન કરું?

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

હોસ્પિટલમાં કેટલા દિવસ રહેવું પડે?

મોટા ભાગના દર્દી દિવસ 4 થી 7 વચ્ચે ઘરે જાય છે. દિવસ નક્કી તારીખથી નહીં, પણ તાવ ન હોય, ખોરાક લેવાય અને creatinine સ્થિર હોય એવી તપાસ પરથી નક્કી થાય.

ઘરે દુખાવાની કઈ દવા લઈ શકાય?

ફક્ત લખેલી દવા જ લો. મેડિકલમાંથી જાતે લેવાતી NSAIDs ટાળો, ખાસ કરીને kidney નો ભાગ કાઢ્યો હોય કે એક જ kidney હોય ત્યારે.

Kidney નો ભાગ કાઢ્યા પછી પેશાબનું લીકેજ એટલે શું?

Kidney જ્યાં ટાંકાથી બંધ કરી હોય ત્યાંથી પેશાબ બહાર ઝરે છે. Drain માં ચોખ્ખા પ્રવાહી તરીકે દેખાય. મોટે ભાગે drain અને ક્યારેક stent થી સંભાળાય.

ફક્ત ગાંઠ કાઢવાને બદલે આખી kidney કાઢવી પડે?

હા, જો ફક્ત ગાંઠ કાઢવી સલામત ન હોય કે ચોખ્ખી કિનારી ન મળે. આ ફેરફારની consent દરેક partial nephrectomy પહેલાં લેવાય છે.

રુઝ આવ્યા પછી kidney ની તપાસ થશે?

હા. Creatinine અને eGFR 4 થી 6 અઠવાડિયે, 3 મહિને, 12 મહિને અને પછી દર વર્ષે, જીવનભર તપાસાય છે.

સંબંધિત પાનાં

ઓપરેશન કેવી રીતે પસંદ થાય, એ kidney બચાવવી કે કાઢવી ના પાના પર છે. ઓપરેશન પછી દવા કોને, એ kidney cancer ના stage ના પાના પર છે. પ્રશ્ન હોય તો +91-63590-11009 પર ફોન કરો.

તપાસથી ઓપરેશન સુધી kidney cancer ની સારવારની આખી માહિતી માટે kidney cancer ના ઓપરેશનની માર્ગદર્શિકા જુઓ.

Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre

Dr Swati Shah — MS, DrNB (Surgical Oncology) · Kidney Cancer Surgeon

Consultation: Gota OPD, Gota, Ahmedabad. Surgery: Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar.

Gota OPD — Gota, Ahmedabad, Gujarat

Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar — Apollo Hospital International Limited, Plot No. 1 A, GIDC Bhat Industrial Estate, Bhat, Gandhinagar, Gujarat

ફોન: +91-63590-11009 · WhatsApp: +91-63590-11009

Kidney ના ઓપરેશન પછી ઘરે કંઈ બરાબર ન લાગે? ફોન કરો કે WhatsApp પર લખો. તાવ, નવો દુખાવો, પેશાબમાં લોહી કે પેશાબ ઓછો થાય, તો એ જ દિવસે જણાવો. ફોન કરો +91-63590-11009 રુઝ વિશે WhatsApp કરો

Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Get health updates from Dr Swati Shah on WhatsApp

Swasth Parivar: every week, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.

Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.

dr swati shah - uro & gynec cancer surgeon
Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.