છેલ્લે અપડેટ: 21-Nov-2026
Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.
ડૉ. સ્વાતિ શાહ
MS, DrNB (Surgical Oncology)
યુરોલોજી કેન્સરના સર્જન
Apollo Hospital, ભાટ, ગાંધીનગર · Gota OPD, અમદાવાદ · 18 વર્ષનો અનુભવ
ટૂંકમાં
કેન્સર માટે મૂત્રાશય કાઢવું એ મોટું ઓપરેશન છે. મોટા ભાગના લોકો લગભગ એક અઠવાડિયું કે થોડું વધુ દવાખાનામાં રહે છે, અને બે થી ત્રણ મહિનામાં ફરી પહેલા જેવું અનુભવે છે.
તકલીફો થવી સામાન્ય છે અને મોટા ભાગની સારવારથી સંભાળાય છે. ઘણી વાર આંતરડું ધીમું પડે, ચેપ લાગે, જોડાણમાંથી પેશાબ ઝમે અથવા લોહીમાં ક્ષાર ઘટે.
તાવ, ઊલટી, કાળું પડી ગયેલું stoma કે બહુ ઓછો પેશાબ હોય તો આગળની મુલાકાતની રાહ જોવી નહીં.
ઓપરેશન પોતે કેવી રીતે થાય છે તે અમારા મુખ્ય લેખ અમદાવાદમાં મૂત્રાશય કાઢવું, નિયોબ્લેડર અને ઇલિયલ કન્ડ્યુટમાં છે. આ લેખ એક જ વાતનો જવાબ આપે છે: ઓપરેશન પછી સાજા થવાની પ્રક્રિયા અને તકલીફો કેવી હોય છે.
દવાખાનામાં લગભગ એકથી બે અઠવાડિયાં રહેવાનું ગણો, પછી ઘરે બે થી ત્રણ મહિના ધીમે ધીમે તાકાત વધે છે. શક્તિ અને ભૂખ પહેલાં આવે છે, પૂરો થાક ઉતરતાં વધુ સમય લાગે છે.
દરેક જણ પોતાની ગતિએ સાજા થાય છે. ઉંમર, તંદુરસ્તી, પોષણ અને ઓપરેશન પહેલાંની કીમોથેરાપી ગતિ બદલે છે.
દરેક દિવસનું નાનું લક્ષ્ય હોય છે, જેમ કે બેસવું, ચાલવું કે થોડું વધુ ખાવું. આ લક્ષ્યો એક પછી એક પૂરાં થાય એ સાજા થવાની સ્પષ્ટ નિશાની છે.
| દિવસ | સામાન્ય રીતે શું થાય |
|---|---|
| ઓપરેશનનો દિવસ | પથારીમાંથી ઉઠીને બેસો છો, થોડું પાણી પીઓ છો અને છાતીની physiotherapy શરૂ થાય છે. બંને બાજુથી આવતો પેશાબ મપાય છે. |
| પહેલો દિવસ | પ્રવાહી, ચ્યુઇંગ ગમ અને ત્રણ વાર થોડું ચાલવું. લોહીની તપાસથી કિડની અને ક્ષાર જોવાય છે. |
| બીજા થી ત્રીજા દિવસે | નરમ ખોરાક. ડ્રિપ ઓછી થાય છે. પેલ્વિસનો drain ત્યાં સુધી રહે છે જ્યાં સુધી તેમાંથી નીકળતું પ્રવાહી ઘટે નહીં. |
| ચોથા થી સાતમા દિવસે | સામાન્ય નરમ આહાર. પરિવાર થેલી બદલતાં શીખે છે, અથવા નિયોબ્લેડરની દિનચર્યા શરૂ થાય છે. |
| બીજું અઠવાડિયું | પેશાબના માર્ગની પાતળી નળીઓ કઢાય છે. નિયોબ્લેડરમાં catheter કાઢતાં પહેલાં X-ray થી તપાસ થાય છે. |
ઓપરેશન લાંબું છે અને તેમાં આંતરડું તથા પેશાબનો માર્ગ સામેલ છે, એટલે તકલીફો સામાન્ય છે. મોટા ભાગની હળવી હોય છે અને સારવારથી બેસી જાય છે.
આ બધું કાળજીથી નજર રાખવાનાં કારણ છે, ડરવાનાં નહીં. તમારી ઉંમર, કિડની અને પોષણ મુજબ કયાં જોખમ તમારા માટે વધુ છે તે અમે કહીએ છીએ.
તાવ, વારંવાર ઊલટી, ફૂલેલું કઠણ પેટ, બહુ ઓછો પેશાબ, કાળું કે અંદર ખેંચાયેલું stoma, અથવા છાતીમાં દુખાવો અને શ્વાસ ચડવો હોય તો તે જ દિવસે ફોન કરો કે દવાખાને આવો.
ઘરે કામ છે: નિયમિત ચાલવું, પૂરતું protein અને પાણી, અને પેશાબની નવી દિનચર્યા શીખવી. વચ્ચે આરામ કરો અને વજન ઉપાડવાની ઉતાવળ ન કરો.
થેલી સાથે રહેતા હો તો stoma ની રોજની સંભાળ ઇલિયલ કન્ડ્યુટના લેખમાં છે.
મૂત્રાશય કાઢ્યા પછી સ્કેન, લોહીની તપાસ અને vitamin B12 ની તપાસ વર્ષો સુધી ચાલે છે. તેનાથી કેન્સર પાછું આવ્યું છે કે નહીં અને કિડની તથા આંતરડા પર મોડી અસર થઈ છે કે નહીં તે જોવાય છે.
હા. યુરોલોજીનાં મોટાં ઓપરેશનમાંનું એક છે અને તેમાં ઘણા કલાક લાગે છે. એટલે ઓપરેશન પહેલાં તમારી તંદુરસ્તી અને પોષણ તપાસીએ છીએ અને પરિવાર સાથે સાજા થવાનો plan બનાવીએ છીએ.
ઓપરેશનમાં આંતરડાને અડવું પડે છે એટલે થોડા દિવસ તે ધીમું પડે છે. તેનો એક ટુકડો પેશાબનો માર્ગ બનાવવા પણ વપરાય છે. વહેલું ચાલવું, ચ્યુઇંગ ગમ અને ધ્યાનથી ખવડાવવાથી તે ફરી ચાલુ થાય છે.
સામાન્ય રીતે હા, રજા પછી લગભગ ચાર અઠવાડિયાં સુધી. કેન્સર અને પેલ્વિસનું મોટું ઓપરેશન ગઠ્ઠા થવાની શક્યતા વધારે છે. રજા પહેલાં તમારા પરિવારને ઇન્જેક્શન આપતાં શીખવાય છે.
બેઠાડુ કામ ઘણી વાર ચારથી આઠ અઠવાડિયાં પછી શરૂ થાય છે. ભારે વજન અને મહેનતનું કામ સામાન્ય રીતે લગભગ ત્રણ મહિના પછી, અને તકલીફો થઈ હોય તો વધુ મોડું.
જોડાણમાં નાનું લીક ઘણી વાર drain અને catheter થી રૂઝાઈ જાય છે. જે લીક બેસે નહીં તેમાં કિડનીમાં નળી મૂકવી કે બીજી પ્રક્રિયા કરવી પડે. વહેલું પકડાય તે માટે drain ના પ્રવાહી પર અમે નજર રાખીએ છીએ.
ડૉ. સ્વાતિ શાહ અમદાવાદના Gota ક્લિનિકમાં દર્દીઓને તપાસે છે અને ઓપરેશનનું plan Apollo Hospital, ભાટ, ગાંધીનગરમાં કરે છે.
પરામર્શ Gota, અમદાવાદના ક્લિનિકમાં થાય છે. ઓપરેશન Apollo Hospital, ભાટ, ગાંધીનગરમાં થાય છે.
મુખ્ય માર્ગદર્શિકા પર પાછા જાઓ: અમદાવાદમાં મૂત્રાશય કાઢવું, નિયોબ્લેડર અને ઇલિયલ કન્ડ્યુટ.
ડૉક્ટરે મૂત્રાશય કાઢવાની સલાહ આપી છે અને ઓપરેશન પછીનાં અઠવાડિયાંની ચિંતા થાય છે? એ ચિંતા સ્વાભાવિક છે, કારણ કે આ મોટું ઓપરેશન છે. યુરોલોજી કેન્સરના સર્જન ડૉ. સ્વાતિ શાહ તમને અને તમારા પરિવારને સમજાવી શકે કે સાજા થવામાં શું શું આવશે. સ્કેન અને રિપોર્ટ સાથે લાવજો. Call For Appointment Book on WhatsApp Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલશે.
Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.
Swasth Parivar: every week, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.
Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.