Dr Swati Shah · Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar · Gota OPD, Ahmedabad
Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre — દેશની મોટી cancer સંસ્થાઓમાં તાલીમ, surgical oncology ની પૂરી qualification, અને દર અઠવાડિયે urology cancer ના operation.
Dr Swati Shah
MS, DrNB (Surgical Oncology)
Prostate Cancer Surgeon · Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar · Gota OPD, Ahmedabad
આ પાનું એ પુરુષ માટે છે જેની biopsy માં high-risk prostate cancer આવ્યું છે — PSA વીસથી ઉપર, ISUP grade group ચાર કે પાંચ, અથવા પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ (prostate) ની કિનારી સુધી પહોંચેલું cancer — અને એ પરિવાર માટે જે એની સાથે રિપોર્ટ વાંચે છે. એમાં લખ્યું છે કે Dr Swati Shah આ risk group માં કયું operation કરે છે, nerve-sparing શું બચાવી શકે અને શું નહીં, અને કઈ કામગીરી કેટલા વખતમાં પાછી આવે છે.
High-risk નો અર્થ “ઈલાજ નથી” એવો નથી, અને એનો અર્થ “cancer ફેલાઈ ગયું” એવો પણ નથી. એનો અર્થ એટલો જ છે કે આ cancer માં આક્રમકતા વધારે છે, એટલે એક જ સારવાર ઘણી વાર પૂરી નથી પડતી, અને operation margin તથા lymph nodes ને ધ્યાનમાં રાખીને ગોઠવવું પડે છે — ફક્ત આરામ જોઈને નહીં.
ઘરમાં જે વાત સૌથી પહેલાં પુછાય છે તે પૈસાની અને operation ના ડરની હોય છે. બંને વાજબી સવાલ છે, અને બંનેનો જવાબ પહેલી મુલાકાતમાં જ મળે — અંદાજ લખીને આપવામાં આવે છે, અને operation પછી શું બદલાશે એ પહેલેથી કહી દેવાય છે, પછી નહીં.
Prostate cancer high-risk કહેવાય જ્યારે PSA 20 ng/mL થી વધારે હોય, અથવા ISUP grade group 4 કે 5 હોય, અથવા gland ની બંને બાજુ cancer હોય. આ ત્રણમાંથી એક પણ પૂરતું છે. આ label જ સારવાર નક્કી કરે છે — radical prostatectomy સાથે extended pelvic lymph node dissection, અથવા radiotherapy સાથે લાંબા સમયની hormone therapy. આ નિર્ણય multidisciplinary meeting માં લેવાય છે, એક જ doctor એકલા નહીં.
ત્રણ માહિતી આ label બનાવે છે અને ત્રણે જુદી જગ્યાએથી આવે છે. PSA લોહીની તપાસમાંથી. Grade group biopsy ના cores વાંચનાર pathologist પાસેથી. Stage તપાસ કરતી આંગળી અને multiparametric MRI પરથી — અને Dr Swati Shah ની પદ્ધતિમાં MRI હંમેશાં biopsy પહેલાં થાય છે, પછી કદી નહીં.
Biopsy report માં બે શબ્દો એવા છે જેનું વજન એના કદ કરતાં ઘણું વધારે છે, અને ભારતમાં એ ઘણી વાર report માં લખાતા જ નથી — cribriform અને intraductal pattern. જ્યાં pathologist એ આમાંથી કોઈ એક લખ્યું હોય, ત્યાં રોગ એના grade કરતાં વધારે ખરાબ વર્તે છે, surveillance નો વિકલ્પ રહેતો નથી, અને plan એ પ્રમાણે લખાય છે. તમારા report માં આ બે શબ્દોનો ઉલ્લેખ જ ન હોય, તો પૂછવા જેવું છે કે તપાસ્યું હતું કે નહીં.
| તપાસમાં શું મળ્યું | ક્યાંથી આવે છે | શું બદલાય છે |
|---|---|---|
| PSA 20 ng/mL થી વધારે | લોહીની તપાસ, ફરી કરીને ખાતરી કરેલી | સારવાર પહેલાં staging imaging; lymph nodes ને ધ્યાનમાં લેવા પડે |
| ISUP grade group 4 કે 5 | Biopsy cores વાંચનાર pathologist | Surveillance નો વિકલ્પ નહીં; શરૂથી multimodal planning |
| Gland ની બંને બાજુ cancer | તપાસ અને multiparametric MRI | જે બાજુ cancer છે ત્યાં nerve-sparing સામાન્યપણે શક્ય નહીં |
| Cribriform કે intraductal pattern | Pathologist, જો ખાસ લખ્યું હોય | Grade કરતાં વધારે ગંભીર ગણીને MDT માં ચર્ચા |
| MRI માં extracapsular extension | Biopsy પહેલાંનું MRI | એ બાજુ વધારે પહોળું dissection; પછી radiotherapy ની શક્યતા |
Operation છે radical prostatectomy — આખું prostate અને બંને seminal vesicles કાઢી નાખવામાં આવે છે, અને bladder ને urethra સાથે જોડવામાં આવે છે — સાથે extended pelvic lymph node dissection, જેમાં external iliac, obturator અને internal iliac nodes સાફ કરવામાં આવે છે. High-risk રોગમાં extended dissection જ standard છે; ટૂંકું dissection રોગનું staging ખોટું બતાવે છે અને cancer પાછળ રહી જવાની શક્યતા રહે છે.
એક જ operation માં બે કામ થાય છે — cancer વાળું gland નીકળે છે, અને એની આસપાસના lymph nodes સાફ થઈને તપાસમાં જાય છે. બીજા ભાગની વાત દર્દીને ઓછી કહેવાય છે, પણ આગળ શું કરવું પડશે એ મોટે ભાગે એ node report જ નક્કી કરે છે.
એક surgeon તરીકે કહું — દર્દી અને એના દીકરાનો પહેલો સવાલ હંમેશાં machine વિશે હોય છે, અને જવાબ સીધો છે. Robotic, laparoscopic અને open — ત્રણેમાં cancer પરનું નિયંત્રણ સરખું છે. Robotic માં લોહી ઓછું જાય છે અને hospital માં રોકાણ ટૂંકું થાય છે. Machine કરતાં વધારે મહત્ત્વ એ વાતનું છે કે surgeon એ operation કેટલી વાર કરે છે અને nodes કેવી રીતે સંભાળે છે.
Operation ની અંદર ત્રણ પગલાં ખાસ પેશાબના control માટે લેવાય છે, ઝડપ માટે નહીં — bladder neck બચાવવું, જોડાણની પાછળનું musculofascial સ્તર ફરી બાંધવું, અને cancer પરવાનગી આપે એટલી urethra ની લંબાઈ બચાવવી. Gland નો apex સંડોવાયેલો હોય ત્યારે operation દરમિયાન urethral margin નું frozen section મોકલવામાં આવે છે, જેથી નિર્ણય pathologist સાથે લેવાય — અનુમાનથી નહીં.
Erection માટે જવાબદાર nerves prostate ની બંને બાજુ પસાર થાય છે. એ ફક્ત ત્યારે બચાવી શકાય જ્યારે cancer એને અડ્યું ન હોય — એ બાજુ રોગ gland ની અંદર જ હોય, MRI માં capsule બહાર નીકળ્યાનું ચિહ્ન ન હોય, અને એ બાજુના biopsy cores માં cancer ઓછું હોય. Dr Swati Shah positive margin ના ભોગે nerve બચાવતાં નથી. High-risk રોગમાં એનો અર્થ એ કે ક્યારેક એક બાજુ બચે, ક્યારેક એક પણ બાજુ ન બચે.
ભૂલની કિંમત બંને બાજુ સરખી નથી. જે પુરુષને erection બચાવવાના પ્રયત્નમાં positive margin મળે, એને cancer પાછું આવવાનું જોખમ વધારે મળે છે અને પછી radiotherapy લેવી પડે છે — જેની પોતાની અસર પેશાબના control પર અને erection પર પડે છે. એટલે એણે કિંમત બે વાર ચૂકવી. આ કારણે નિયમ operation પહેલાં કહી દેવાય છે, operation દરમિયાન એના પર સોદો થતો નથી: જ્યાં બે ધ્યેય ટકરાય, ત્યાં cancer સાફ કરવાનું જીતે.
એમાંથી સાચી વાત આ નીકળે — high-risk રોગમાં બંને બાજુ nerve-sparing અપવાદ છે, અપેક્ષા નહીં. Nerve ન બચે ત્યાં erection જાતે પાછું આવતું નથી, અને એનો અર્થ sex life પૂરી થઈ ગઈ એવો નથી: ગોળી, injection, vacuum device અને એ કામ ન કરે તો penile implant — બધું ઉપલબ્ધ છે અને બધાની ચર્ચા થાય છે. જે ન બનવું જોઈએ તે એ કે operation પછી દર્દીને ખબર પડે કે આ વાત પહેલાં કોઈએ કહી જ નહોતી.
Radical prostatectomy પછી કેટલીક વાતો દરેક પુરુષમાં નક્કી છે — nerve બચે કે ન બચે: ejaculation કાયમ માટે બંધ થાય છે, orgasm સૂકો થાય છે, અને fertility પૂરી થાય છે. બીજી વાતો જોખમ છે, જે દર્દી પ્રમાણે બદલાય — પેશાબનું ટપકવું, erection ની તકલીફ, જોડાણ પર સંકોચન, અને positive margin મળે તો પછી radiotherapy ની જરૂર. આ દરેકનો પોતાનો આંકડો તમને consent ની ચર્ચામાં તમારી ઉંમર, તમારું gland અને તમારા રોગ સામે રાખીને કહેવામાં આવે છે.
નક્કી વાતો પહેલાં લખી છે, કારણ કે આ જ વાતો સૌથી છેલ્લે કહેવાય છે. આ operation પછી orgasm વખતે વીર્ય નીકળતું નથી — કદી નહીં. Orgasm ની અનુભૂતિ રહે છે, પણ સૂકી. Fertility operation સાથે પૂરી થાય છે, એટલે સંતાનની ઈચ્છા હોય તો sperm banking operation પહેલાં કરાવવું પડે, પછી નહીં. Prostate અને seminal vesicles કાયમ માટે નીકળી જાય છે, અને શિશ્નની લંબાઈ થોડી ઘટી શકે છે.
જોખમોની યાદી અલગ છે અને સાચી છે: transfusion જોઈએ એટલું bleeding, infection, પગ કે ફેફસામાં clot, rectum કે ureter માં ઈજા, જોડાણમાંથી urine leak, node dissection પછી lymphocele કે પગમાં સોજો, જોડાણ પર સંકોચન જેના માટે ફરી procedure કરવું પડે, અને positive surgical margin જેના પછી radiotherapy લેવી પડે. આ દરેકનો આંકડો consent ની ચર્ચામાં તમારી ઉંમર, gland ના કદ, બીજી બીમારીઓ અને nerve-sparing શક્ય છે કે નહીં — એ પ્રમાણે કહેવાય છે. એટલે આ પાના પર એવા આંકડા છાપ્યા નથી જે તમારા ન હોય.
એક વાત અલગ લખવા જેવી છે. ભારતમાં પુરુષોને આ operation ની sex અને પેશાબ સંબંધિત અસર વિશે વ્યવસ્થિત રીતે ઓછું સમજાવવામાં આવે છે. Dr Swati Shah આ ચર્ચા જાતે અને પૂરી કરે છે, દર્દીની સંમતિ હોય તો પત્ની સાથે બેસાડીને — અને સમય બચાવવા માટે આ ભાગ કદી ટૂંકો કરાતો નથી.
પેશાબનો control, sex function અને cancer ની દેખરેખ — ત્રણે જુદી ઘડિયાળ પર ચાલે છે. Catheter આશરે સાત થી દસ દિવસ રહે છે. એ કાઢ્યા પછી pad જોઈએ, અને મોટા ભાગના પુરુષોમાં એની જરૂર અઠવાડિયાંથી મહિનાઓમાં ઘટતી જાય છે. Nerve બચ્યા હોય ત્યાં erection બાર થી ચોવીસ મહિનામાં ધીમે ધીમે પાછું આવે છે અને ઘણી વાર અધૂરું રહે છે. પહેલો PSA છ થી આઠ અઠવાડિયે થાય છે, એ પહેલાં નહીં.
Catheter અને શરૂઆતના દિવસો. Robotic operation પછી મોટા ભાગના પુરુષો કલાકોમાં પથારીમાંથી ઊભા થાય છે અને પહેલા કે બીજા દિવસે ઘરે જાય છે. Catheter સાથે જ ઘરે જવાનું હોય છે, એટલે તમને અને પરિવારને એની સંભાળ, catheter બંધ થયું હોય તો કેવું લાગે, અને કોને ફોન કરવો — એ બધું discharge પહેલાં શીખવવામાં આવે છે. સાત થી દસ દિવસે OPD માં catheter નીકળે છે.
પેશાબનો control. Catheter કાઢ્યા પછીના શરૂઆતના અઠવાડિયામાં થોડું ટપકવું લગભગ નક્કી છે. એના માટે સૌથી વધારે કામ લાગે તે pelvic floor exercise, અને Dr Swati Shah ની પદ્ધતિમાં એ operation ના ચાર અઠવાડિયા પહેલાં શરૂ થાય છે — catheter નીકળ્યા પછી નહીં, જે સમય મોટા ભાગના દર્દીઓને કહેવાય છે. પછી catheter નીકળે તે જ દિવસે દેખરેખ હેઠળ ફરી શરૂ થાય છે, ફક્ત કાગળ પકડાવીને નહીં. મોટા ભાગના પુરુષોમાં પછીના મહિનાઓમાં સતત સુધારો થાય છે. એક વર્ષ પછી પણ વધારે ટપકતું હોય, તો એ નિર્ણયનો સમય છે — sling કે artificial urinary sphincter — વધારે વાટ જોવાનો સમય નહીં.
Sex function. Catheter નીકળે ત્યારે કોઈ પણ પુરુષમાં erection હાજર હોતું નથી. Nerve બચ્યા હોય અને પહેલાં પૂરી ક્ષમતા હોય, તો સુધારો એક થી બે વર્ષમાં માપાય છે અને ઘણી વાર અધૂરો રહે છે. Penile rehabilitation — રોજની કે જરૂર પડે ત્યારેની ગોળી, અને પોસાય તો vacuum device — nerve-sparing operation પછી બે થી ચાર અઠવાડિયે શરૂ થાય છે, કોઈ પછીની visit સુધી રાહ જોઈને નહીં. Nerve ન બચ્યા હોય ત્યાં injection કે implant ની વાત વહેલી શરૂ થાય છે.
Cancer ની દેખરેખ. પહેલો PSA છ થી આઠ અઠવાડિયે — કારણ કે નીચે આવવામાં એટલો સમય લાગે છે. એ undetectable થવો જોઈએ. પછી પહેલા વર્ષે દર ત્રણ મહિને, પાંચ વર્ષ સુધી દર છ મહિને, પછી વર્ષે એક વાર. તમારો pad count અને erectile function score ત્રણ, છ, બાર અને ચોવીસ મહિને લખવામાં આવે છે — આંકડામાં, કારણ કે જે માપાય નહીં એનો ઈલાજ થતો નથી, અને ભારતીય પુરુષો આ તકલીફ પૂછ્યા વગર જાતે કહેતા નથી.
High-risk prostate cancer માં external beam radiotherapy સાથે બે થી ત્રણ વર્ષની hormone therapy — cancer પરનું નિયંત્રણ surgery જેટલું જ આપે છે. ફરક side effects માં અને એના સમયમાં છે: surgery માં પેશાબનું ટપકવું શરૂમાં આવે અને પછી સુધરે, radiotherapy માં આંતરડા અને પેશાબની બળતરા વર્ષોમાં ધીમે ધીમે દેખાય અને erection ધીમે ધીમે ઘટે. Radiotherapy પસંદ કરનાર પુરુષે ઉતરતો વિકલ્પ પસંદ કર્યો નથી.
નિર્ણય મોટે ભાગે cancer પરથી નહીં — કારણ કે નિયંત્રણ સરખું છે — પણ દર્દી પરથી થાય છે: એની ઉંમર, પેશાબ અને આંતરડાનો અગાઉનો ઇતિહાસ, અને બે થી ત્રણ વર્ષની hormone therapy એને સ્વીકાર્ય છે કે નહીં. Surgery ત્યાં આપવામાં આવે છે જ્યાં આગળ ઓછામાં ઓછાં દસ વર્ષનું આયુષ્ય અપેક્ષિત હોય — માપદંડ એ છે, જન્મતારીખ નહીં.
★★★★★
“My relative was treated for prostate cancer by Dr. Swati Shah and we are extremely satisfied. Robotic Radical Prostatectomy was successful and recovery has been excellent. We highly recommend her to anyone searching for a prostate cancer specialist.”
Capt Rohit Priyadarshi · Google review, Apollo Hospital, Bhat
★★★★★
“My father was treated for prostate cancer by Dr. Swati Shah in Ahmedabad. The robotic prostate surgery was smooth, recovery was faster than expected, and we highly recommend her for prostate cancer treatment.”
Kishan Solanki · Google review, Apollo Hospital, Bhat
★★★★★
“Nice treatment of Prostate cancer. I am now fit.”
Patel Yagnesh Babubhai · Google review, Gota clinic
પહેલી મુલાકાતથી પૂરી recovery સુધી પાંચ પગલાં છે. મોટા ભાગના દર્દીઓમાં સંપર્ક કર્યાના બે અઠવાડિયામાં plan નક્કી થઈ જાય છે, અને operation ની તારીખ multidisciplinary ચર્ચા પછી અપાય છે, પહેલાં નહીં.
Apollo Hospital, Bhat મોટા insurance તથા Ayushman Bharat સાથે empanelled છે, અને pre-authorisation hospital ની પોતાની team admission પહેલાં કરે છે. અંદાજ સૌથી વધારે આના પરથી બદલાય છે — operation ની પદ્ધતિ, room ની category, hospital માં કેટલા દિવસ, staging scans, અને histology પછી radiotherapy કે hormone therapy ઉમેરવી પડે છે કે નહીં.
Policy ની વિગત reports સાથે મોકલી દો તો pre-authorisation medical planning ની સાથે સાથે ચાલે, પછી નહીં. જાતે ખર્ચ ઉઠાવતા પરિવારને plan નક્કી થયા પછી લખેલો અંદાજ આપવામાં આવે છે. Staging scan નો ખર્ચ જાતે ઉઠાવવાનો હોય છે, અને જ્યાં એ ન પોસાય ત્યાં bone scan અને CT થી કામ ચલાવાય છે — પૈસા ભેગા થાય ત્યાં સુધી સારવાર રોકાતી નથી. બધાં imaging, દવાની યાદી, insurance ના કાગળ અને સાથે રહેનાર પરિવારજન લઈ આવો, કારણ કે catheter ની સંભાળ બંનેને શીખવવામાં આવે છે.
બેસીને કરવાનું કામ મોટા ભાગના પુરુષો બે થી ત્રણ અઠવાડિયામાં શરૂ કરી દે છે. વજન ઉપાડવાનું કે ખેતી-દુકાનનું ભારે કામ છ અઠવાડિયા પછી. Catheter સાથે બહાર જવાનું ટાળવું, અને એ નીકળ્યા પછી થોડા દિવસ pad સાથે જ કામ પર જવાનું ગોઠવવું.
ના. High-risk gland ની અંદર અને આસપાસ cancer કેવું વર્તે છે એ બતાવે છે — PSA, grade, ફેલાવો — એ "શરીરમાં ફરી વળ્યું" એવું નથી કહેતું. ફેલાવાનો જવાબ staging imaging અલગથી આપે છે, અને એ સારવાર પસંદ કરતાં પહેલાં થાય છે.
ક્યારેક એક બાજુ, ક્યારેક બંને, અને સાચું કહું તો ઘણી વાર એક પણ નહીં. એ cancer ક્યાં બેઠું છે, MRI capsule વિશે શું બતાવે છે, અને દરેક બાજુના biopsy માં કેટલું cancer મળ્યું — એના પર આધાર રાખે છે. Cancer પાછળ રહી જવાના ભોગે nerve બચાવવામાં આવતા નથી.
Catheter નીકળે તે દિવસથી pad જોઈશે. Operation પહેલાં શરૂ કરેલી અને પછી દેખરેખ હેઠળ કરેલી pelvic floor exercise સાથે મોટા ભાગના પુરુષોમાં અઠવાડિયાંથી મહિનાઓમાં સુધારો થાય છે. એક વર્ષે પણ વધારે ટપકતું હોય તો ત્યારે sling કે artificial urinary sphincter ની ચર્ચા થાય છે, વધારે રાહ જોવાની નહીં.
હા, આ risk group માં એ સાચો વિકલ્પ છે — બે થી ત્રણ વર્ષની hormone therapy સાથે, અને cancer પરનું નિયંત્રણ સરખું. એ radiation oncologist સમજાવે છે, surgeon એકલા નહીં, અને પસંદગી મોટે ભાગે ઉંમર, પેશાબ-આંતરડાના ઇતિહાસ અને કઈ side effect સાથે જીવવું સહેલું પડશે એના પર થાય છે.
Margin positive આવે કે lymph nodes માં cancer મળે તો શક્યતા છે, અને આ વાત operation પહેલાં કહી દેવાય છે, પછી નહીં. Histology અને node report એ નક્કી કરે છે, અને નિર્ણય multidisciplinary meeting માં લેવાય છે.
હોઈ શકે. માપદંડ આગળ ઓછામાં ઓછાં દસ વર્ષનું આયુષ્ય અને operation સહન કરવાની ક્ષમતા છે, જન્મતારીખ નહીં. કેટલાક દર્દીઓ માટે hormone therapy સાથે radiotherapy વધારે સારો સોદો હોય છે — સંયુક્ત ચર્ચા આ જ માટે છે.
Dr Swati Shah I Robotic Uro Oncologist I Prostate, Kidney, Bladder Cancer specialist
Gota, Ahmedabad, Gujarat
Gota clinic નું રસ્તો
Dr Swati Shah Uro Oncologist I Prostate, Bladder, Kidney Cancer I Robotic surgeon
Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar, Gujarat
Apollo Hospital, Bhat નું રસ્તો
Telephone અને WhatsApp: +91 63590 11009
Dr Swati Shah અમદાવાદમાં Gota OPD માં દર્દી જુએ છે અને Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar માં operation કરે છે. સૌરાષ્ટ્ર, ઉત્તર ગુજરાત અને રાજસ્થાનથી આવતા દર્દીઓ પહેલેથી ફોન કરીને આવે તો સામાન્યપણે એક જ ધક્કામાં મુલાકાત અને staging તપાસ પૂરી કરી શકે છે.
રિપોર્ટ માં "high-risk" લખેલું જોઈને ઘરમાં પહેલો સવાલ એક જ ઊભો થાય છે — "હવે બચશે?" જવાબ છે: હા, આ સ્ટેજમાં પણ ઈલાજ સાજા કરવાના ઈરાદાથી થાય છે. પણ સાચી વાત આખી કહેવી પડે — જે operation cancer કાઢે છે, એ પેશાબ અને sex life ને પણ બદલે છે. આ પાના પર બંને બાજુ લખેલી છે: શું કાઢવું પડશે, શું બચાવી શકાય, બચાવવાની કિંમત cancer ની દૃષ્ટિએ શું છે, અને કઈ તકલીફ કેટલા સમયમાં સુધરે છે. Call +91 63590 11009 WhatsApp — Dr Swati Shah ની team
Swasth Parivar: twice a month, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.
Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.
