છેલ્લે સુધાર્યું: 17-Oct-2026
Dr Swati Shah
MS, DrNB (Surgical Oncology)
Urology Cancer Surgeon
Apollo Hospital, ભાટ, ગાંધીનગર · Gota OPD, અમદાવાદ · 18 વર્ષનો અનુભવ
★★★★★ 4.99, 84 Google reviews (Gota clinic) · 5.0, 35 (Apollo, Bhat)
ટૂંકમાં
સારવાર પહેલાં ગાંઠને ઓછા કે વધુ જોખમમાં મુકાય છે. ઓછા જોખમ માટે દરેક સારો મુદ્દો જોઈએ, વધુ જોખમ માટે એક જ ખરાબ મુદ્દો પૂરતો છે.
ઓછા જોખમની ગાંઠમાં સામાન્ય રીતે kidney બચાવીને સારવાર થાય છે. વધુ જોખમમાં kidney, આખું ureter અને મૂત્રાશયનો નાનો ભાગ કાઢવા પડે છે.
ઓપરેશન પછી અંતિમ રિપોર્ટનો stage આગળનું પગલું નક્કી કરે છે. ગાંઠ સ્નાયુની દીવાલ કે nodes સુધી હોય તો chemotherapy ની સલાહ અપાય છે.
આ પાનું એક મોટી માર્ગદર્શિકાનો ભાગ છે. Ureter અને kidney ની કોથળીના કેન્સરની સારવાર કેવી રીતે થાય છે અને આખી નળી કેમ કાઢવી પડે છે, તે માટે અમારી nephroureterectomy ની માર્ગદર્શિકા જુઓ.
ઘણા લોકો stage અને જોખમ જૂથને એક જ વાત માને છે. એવું નથી. જોખમ જૂથ સારવાર પહેલાં scan, પેશાબના કોષ અને ક્યારેક biopsy પરથી નક્કી થાય છે. Stage ગાંઠ કાઢ્યા પછી pathologist પાકો કરે છે. જોખમ જૂથ ઓપરેશન પસંદ કરે છે. અંતિમ stage ઓપરેશન પછી શું કરવું તે પસંદ કરે છે.
| નામ | ક્યારે નક્કી થાય | શું નક્કી કરે |
|---|---|---|
| જોખમ જૂથ. | સારવાર પહેલાં. | Kidney બચાવવી, કે kidney અને ureter કાઢવાં. |
| T stage. | ઓપરેશન પછીના અંતિમ રિપોર્ટમાં. | પછી chemotherapy જોઈએ કે નહીં, અને follow-up કેટલું નજીકથી. |
| Lymph nodes (N). | પહેલાં scan માં, પછી અંતિમ રિપોર્ટમાં. | Nodes સ્પષ્ટ અસરવાળા હોય તો પહેલાં દવા. ઓપરેશનમાં મળે તો પછી chemotherapy. |
| Grade. | પેશાબના કોષ, biopsy અને અંતિમ રિપોર્ટ પરથી. | Low grade ધીમે વધે છે. High grade વધુ આક્રમક હોય છે. |
બીજું બધું સારું દેખાય તો પણ, વધુ જોખમનો એક જ મુદ્દો ગાંઠને વધુ જોખમના જૂથમાં મૂકી દે છે.
| ઓછું જોખમ: આ બધું | વધુ જોખમ: આમાંથી કોઈ એક |
|---|---|
| ફક્ત એક ગાંઠ. | એકથી વધુ જગ્યાએ ગાંઠ. |
| 2 cm થી નાની. | 2 cm કે તેથી મોટી. |
| પેશાબમાં low-grade કોષ. | પેશાબમાં high-grade કોષ. |
| Ureteroscopy ની biopsy low-grade. | Biopsy high-grade. |
| CT urogram માં દીવાલમાં ઊંડે જવાનો સંકેત નહીં. | દીવાલમાં ઊંડે જતી ગાંઠ, ફૂલેલી kidney, અસામાન્ય પ્રકારના કોષ, કે high-grade મૂત્રાશયના કેન્સર માટે પહેલાં મૂત્રાશય કઢાયું હોય. |
Stage AJCC પદ્ધતિ પ્રમાણે નક્કી થાય છે. ઘણા દર્દીઓના આંકડા સરેરાશ છે, તમારા માટેની આગાહી નથી. એટલે નીચે આગળનો માર્ગ ફક્ત શબ્દોમાં લખ્યો છે.
| Stage | અર્થ | સામાન્ય રસ્તો | આગળનો માર્ગ |
|---|---|---|---|
| Ta કે T1, low grade. | અંદરની પરતમાં કે તેની નીચે, ધીમે વધતા કોષ. | ઓછા જોખમનો દરેક મુદ્દો મળે તો kidney બચાવવી. | ઘણો સારો. |
| T1, high grade. | પરતની નીચે, આક્રમક કોષ. | Kidney અને ureter કાઢવાં. Kidney ત્યારે જ બચાવાય જ્યારે કાઢવાથી dialysis આવે. | મોટા ભાગના દર્દી માટે સારો. |
| T2. | સ્નાયુની દીવાલ સુધી. | કાઢ્યા પછી chemotherapy. | પાછું આવવાની સાચી શક્યતા. ઓપરેશન પછીની chemotherapy તે ઘટાડે છે. |
| T3. | દીવાલની પાર ચરબી કે kidney ની પેશી સુધી. | કાઢ્યા પછી chemotherapy. | પાછું આવવાની વધુ શક્યતા. નજીકથી follow-up. |
| T4, કે lymph nodes માં. | નજીકનાં અંગો સુધી, કે nodes માં. | પહેલાં દવા. ટીમની ચર્ચા પછી જ ઓપરેશન. | સામાન્ય રીતે કાઢી શકાતું નથી, પણ કાબૂમાં રખાય. |
Ureter ની દીવાલ kidney ની પેશાબની કોથળીની દીવાલ કરતાં પાતળી છે. ગાંઠને તેની પાર જવા ઓછું વધવું પડે. એટલે એ જ T stage ureter માં વધુ ગંભીર ગણાય છે. Stage ગમે તે હોય, આ મુદ્દા પણ જોખમ વધારે છે:
ઓછા જોખમના બધા મુદ્દા મળે ત્યારે kidney બચાવવી એ પહેલી પસંદગી છે. Kidney કાઢવાથી dialysis આવે તેમ હોય ત્યારે પણ તે વિચારાય છે.
જેમ કે ફક્ત એક જ કામ કરતી kidney, બંને બાજુ ગાંઠ, કે પહેલેથી ઘણું ઘટેલું kidney નું કામ. Kidney ની કોથળી કે ureter ના ઉપરના ભાગની ગાંઠ પાતળા દૂરબીનથી laser વડે બાળી નખાય છે. Ureter ના નીચેના ભાગની ગાંઠ એ ભાગ સાથે કાઢીને ureter ને ફરી મૂત્રાશય સાથે જોડાય છે. 8 અઠવાડિયાની અંદર દૂરબીનથી બીજી વાર જોવું એ સારવારનો જ ભાગ છે. પછી બેભાન કરીને તપાસ જીવનભર ચાલે છે. ગાંઠ પાછી આવી શકે, અને પછી kidney કાઢવી પડે એવું પણ બને. Kidney બચાવવી એ આ જોખમ સ્વીકારવાનો સાથે મળીને લીધેલો નિર્ણય છે. બીજી વાર જોવાની ખાતરી ન હોય, તો તે ન આપવું જોઈએ.
વધુ જોખમની ગાંઠમાં kidney, આખું ureter અને મૂત્રાશયનો નાનો ભાગ સાથે, એક જ ટુકડામાં કઢાય છે.
આ ઓપરેશન nephroureterectomy ના પાના પર સમજાવ્યું છે. ગાંઠ સ્નાયુની દીવાલ સુધી પહોંચી હોય તો એ બાજુના lymph nodes નક્કી કરેલી રીતે કઢાય છે. તેનાથી stage સાચો મળે છે, અને કદાચ સારવારમાં પણ મદદ મળે છે. Kidney અને ureter સુધી સીમિત ગાંઠ દૂરબીન કે robotic ઓપરેશનથી કઢાય છે. મોટી ગાંઠ ખુલ્લા ઓપરેશનથી કઢાય છે.
અંતિમ રિપોર્ટમાં T2, T3, T4 કે અસરવાળા nodes હોય, તો platinum વાળી chemotherapy ની સલાહ અપાય છે. ઓપરેશનના 90 દિવસની અંદર તે શરૂ થવી જોઈએ.
Kidney કાઢ્યા પછી kidney નું કામ ઘટે છે. કેટલાકને ઓપરેશન પહેલાં cisplatin આપી શકાય, પણ પછી નહીં. ત્યારે carboplatin વપરાય છે, જોકે તેના પુરાવા નબળા છે. એટલે હોસ્પિટલ છોડતાં પહેલાં જ કેન્સરની દવાના ડૉક્ટરની મુલાકાત નક્કી કરાય છે. Immunotherapy ની ચર્ચા પણ થઈ શકે. તે કેન્સરને લાંબો સમય દૂર રાખી શકે, પણ આયુષ્ય વધવાનો ફાયદો હજી સાબિત નથી, અને તેનો ખર્ચ ઊંચો છે. ઓપરેશન પછી 10 દિવસની અંદર chemotherapy નો એક ડોઝ મૂત્રાશયમાં મુકાય છે.
| સ્થિતિ | મૂત્રાશયની camera તપાસ અને પેશાબના કોષ | CT urogram |
|---|---|---|
| વધુ જોખમ, કાઢ્યા પછી. | 2 વર્ષ સુધી દર 3 મહિને, પછી 5 વર્ષ સુધી દર 6 મહિને. | 2 વર્ષ સુધી દર 6 મહિને, પછી દર વર્ષે. |
| ઓછું જોખમ, કાઢ્યા પછી. | 3 અને 9 મહિને, પછી દર વર્ષે. | દર વર્ષે. |
| Kidney બચાવ્યા પછી. | 8 અઠવાડિયામાં દૂરબીનથી બીજી વાર, પછી 3 અને 6 મહિને, પછી 2 વર્ષ સુધી દર 6 મહિને. | દરેક તપાસ સાથે, પછી દર વર્ષે. |
| દરેક દર્દી. | જીવનભર દર વર્ષે. આ તપાસ ક્યારેય બંધ થતી નથી. | દર વર્ષે, કે creatinine સાથે ultrasound. |
ના. Stage કહે છે કે કેન્સર કેટલું ઊંડું કે કેટલે સુધી ગયું છે. Grade કહે છે કે કોષ કેટલા આક્રમક છે. બંને મહત્વના છે.
ફક્ત ત્યારે, જ્યારે kidney કાઢવાથી dialysis આવે, જેમ કે એક જ kidney હોય. ત્યારે તે સાથે મળીને લીધેલો નિર્ણય છે, અને તપાસ જીવનભર ચાલે છે.
હંમેશાં નહીં. ગાંઠ પાછી આવી શકે, અને પછી kidney કાઢવી પડે. નિયમિત દૂરબીન તપાસ એ જ શોધે છે.
સ્પષ્ટ અસરવાળા nodes માં પહેલાં દવા અપાય છે. દવાની અસર જોઈને કેન્સરની ટીમ ચર્ચા કરે પછી જ ઓપરેશન વિચારાય છે.
સ્નાયુની દીવાલ કે તેથી ઊંડી ગાંઠમાં ઓપરેશન પછી આપવી એ નિયમ છે. Kidney નું કામ સરહદ પર હોય ત્યારે જ, દર્દી પ્રમાણે, પહેલાં આપવાનું વિચારાય છે.
ઓપરેશન અને kidney બચાવવાના રસ્તા nephroureterectomy ના પાના પર સમજાવ્યા છે. શરૂઆતના સંકેત ureter ના કેન્સરના સંકેતોના પાના પર છે. આવતાં પહેલાં કોઈ સવાલ હોય તો ફોન કરો +91-63590-11009.
Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre
Dr Swati Shah — MS, DrNB (Surgical Oncology) · Urology Cancer Surgeon
Consultation: Gota OPD, Gota, Ahmedabad. Surgery: Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar.
Gota OPD — Gota, Ahmedabad, Gujarat
Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar — Apollo Hospital International Limited, Plot No. 1 A, GIDC Bhat Industrial Estate, Bhat, Gandhinagar, Gujarat
ફોન: +91-63590-11009 · WhatsApp: +91-63590-11009
CT urogram કે biopsy નો રિપોર્ટ છે અને તમારું જોખમ જૂથ જાણવું છે? રિપોર્ટ WhatsApp પર મોકલો. રિપોર્ટ અને images વાંચ્યા પછી consultation માં જોખમ જૂથ અને stage સમજાવાય છે. ફોન કરો +91-63590-11009 WhatsApp પર રિપોર્ટ મોકલો
Swasth Parivar: every week, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.
Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.
