WhatsApp

Kidney cancer કેવી રીતે પકડાય: લક્ષણથી કે scan થી?

છેલ્લે સુધાર્યું: 14-Oct-2026

Dr Swati Shah, kidney cancer ના surgeon, અમદાવાદ

Dr Swati Shah
MS, DrNB (Surgical Oncology)
Kidney Cancer Surgeon
Apollo Hospital, ભાટ, ગાંધીનગર · Gota OPD, અમદાવાદ · 18 વર્ષનો અનુભવ
★★★★★ 4.99, 84 Google reviews (Gota clinic) · 5.0, 35 (Apollo, Bhat)

ટૂંકમાં

આજે મોટા ભાગનું kidney cancer શરૂઆતમાં કોઈ તકલીફ નથી કરતું. એ બીજી કોઈ ફરિયાદ માટે કરાવેલા sonography કે CT scan માં દેખાય છે.

પેશાબમાં લોહી, પડખામાં દુખાવો અને પડખામાં ગાંઠ, આ જાણીતાં લક્ષણ છે. એ દેખાય ત્યાં સુધીમાં ગાંઠ ઘણી વાર મોટી થઈ ગઈ હોય છે.

કેટલુંક kidney cancer પહેલાં બીજી બીમારી જેવું લાગે છે: લોહી ઓછું, calcium વધારે, તાવ કે વજન ઘટવું, કોઈ ચોખ્ખા કારણ વગર.

બીજા કારણે થયેલા scan માં દેખાતી ગાંઠ

ઘણા લોકોને kidney ની ગાંઠની ખબર બીજી તપાસ વખતે પડે છે. પેટના દુખાવા માટે sonography થાય, કે અકસ્માત પછી CT થાય, અને report માં kidney માં ગાંઠ લખેલી આવે. ન દુખાવો હતો, ન લોહી. આજે kidney cancer પકડાવાનો આ જ મુખ્ય રસ્તો છે. તકલીફ ન હોય એનો અર્થ એ નથી કે ગાંઠ સાદી છે. એટલે kidney માં ઘન કે જટિલ ગાંઠ લખેલો report ફાઈલમાં મૂકી ન દેવો. એને યોગ્ય બીજો scan જોઈએ, જે નીચે સમજાવ્યો છે.

લોકો કયાં લક્ષણ જુએ છે?

Kidney cancer સાથે ત્રણ લક્ષણ જોડાયેલાં છે. દરેક તપાસ માટેનું કારણ છે, પણ એકેય cancer સાબિત નથી કરતું, અને એ ન હોય તો cancer નથી એવું પણ નહીં.

Kidney તરફ ઈશારો કરતાં લક્ષણ
લક્ષણએનો શું અર્થ હોઈ શકેશું તપાસાય
દુખાવા વગર પેશાબમાં લોહીKidney, પેશાબની નળી કે મૂત્રાશયમાં ગાંઠ.કોઈ પણ ઉંમરે kidney અને મૂત્રાશય બંને તપાસાય છે.
પડખા કે કમરમાં ધીમો દુખાવોઘણી વાર મોટી ગાંઠનું મોડું લક્ષણ.Kidney નો contrast CT scan.
પડખામાં ગાંઠ હાથ લાગવીઆ પણ મોડું લક્ષણ.એ જ CT scan, અને છાતીનો scan.
અંડકોષ ઉપર નવી ફૂલેલી લોહીની નળીઓKidney ની લોહીની નળી અવરોધાઈ હોય, ખાસ કરીને જમણી બાજુ કે સૂતાં પણ ન ઘટે તો.Scan માં kidney ની લોહીની નળીમાં ગાંઠનો ગઠ્ઠો શોધાય છે.

બીજી બીમારી જેવા લાગતા સંકેત

Kidney cancer એવા પદાર્થ છોડી શકે જે આખા શરીરને અસર કરે. આ સંકેત મહિનાઓ સુધી બીજા કારણે મનાય છે, એટલે એને ઓળખવા જરૂરી છે.

  1. લોહી ઓછું (anaemia), જ્યારે રક્તસ્રાવ કે ખોરાકનું કોઈ કારણ ન મળે.
  2. લોહીમાં calcium વધારે, જેનાથી તરસ, કબજિયાત કે ગૂંચવણ થઈ શકે.
  3. લોહીના રિપોર્ટમાં લાલ કણ વધારે.
  4. Liver ના રિપોર્ટ ખરાબ, પણ liver માં કોઈ બીમારી ન દેખાય.
  5. તાવ કે વજન ઘટવું, જેનું બીજું કોઈ કારણ ન મળે.
  6. પહેલાં ફેલાવો જ પકડાય, હાડકાં, ફેફસાં, liver, મગજ, thyroid કે pancreas માં. ક્યારેક kidney ના ઓપરેશનનાં ઘણાં વર્ષો પછી પણ.

એ જ દિવસે ક્યારે આવવું?

અમુક સ્થિતિ સામાન્ય મુલાકાતની રાહ જોઈ શકતી નથી. એમાં એ જ દિવસે surgeon ને બતાવવું પડે, કારણ કે પહેલું કામ દર્દીને સલામત કરવાનું છે.

  1. પેશાબમાં ગઠ્ઠા સાથે ઘણું લોહી, કે પેશાબ ન થઈ શકે.
  2. અચાનક પડખામાં તીવ્ર દુખાવો, સાથે નબળાઈ કે ચક્કર. Kidney ની આસપાસ લોહી નીકળતું હોઈ શકે. ઓપરેશન પહેલાં લોહી બંધ કરાય છે.
  3. જાણીતા kidney cancer માં કમરનો નવો દુખાવો. હરતાં-ફરતાં પહેલાં કરોડનો scan થાય, કારણ કે આવાં હાડકાં તૂટી શકે.
  4. શ્વાસ ચડવો કે પગ પર નવો સોજો, જ્યારે લોહીની નળીમાં ગાંઠનો ગઠ્ઠો હોવાની ખબર હોય.

કુટુંબનો ઇતિહાસ ક્યારે મહત્વનો?

થોડાં kidney cancer કુટુંબમાં ચાલે છે. ઉંમર 46 થી ઓછી હોય, બંને kidney કે અનેક જગ્યાએ ગાંઠ હોય, માતા-પિતા, ભાઈ-બહેન કે સંતાનને kidney cancer થયું હોય, કે કોઈ વારસાગત બીમારીનાં લક્ષણ હોય, ત્યારે genetic સલાહ માટે મોકલાય છે. એનું પરિણામ સગાંઓ માટે પણ કામનું હોઈ શકે.

પહેલી મુલાકાતમાં શું તપાસાય?

  1. અનેક તબક્કાનો contrast CT. એક તબક્કો dye પહેલાં લેવાય છે. એ વગર ઘન ગાંઠ અને પાણીની ગાંઠ કે ચરબીની સાદી ગાંઠ વચ્ચે ભરોસાથી ફરક કરી શકાતો નથી.
  2. છાતીનો CT scan, ફક્ત X-ray નહીં.
  3. Kidney નું કામ બરાબર માપવું. લોહીમાં creatinine, પેશાબમાં protein ની તપાસ, અને ક્યારેક દરેક kidney કેટલું કામ કરે છે એનો scan.
  4. લોહીના કણ, liver ના રિપોર્ટ અને calcium. ગાંઠ નાની હોય તો પણ શરૂઆતમાં નોંધાય છે.
  5. સોયથી biopsy ત્યારે જ, જ્યારે એનાથી આયોજન બદલાય. ચોખ્ખી cancer ની ગાંઠ અને તંદુરસ્ત દર્દી હોય તો સામાન્ય રીતે biopsy વગર ઓપરેશન થાય છે.

Kidney ની પાણીની ગાંઠ (cyst) ને CT પરથી ક્રમ અપાય છે. સાદી cyst ને follow-up ની જરૂર નથી. કેટલીક પર નજર રખાય છે, અને જટિલ cyst ને cancer ની જેમ સારવાર અપાય છે. Scan માં ગાંઠ પાકી થાય, તો આગળનો પ્રશ્ન છે કે kidney નો ભાગ કાઢવો કે આખી. એ પસંદગી kidney બચાવવી કે કાઢવી ના પાના પર સમજાવી છે.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

Kidney cancer કોઈ તકલીફ વગર હોઈ શકે?

હા. આજે મોટા ભાગનું kidney cancer શરૂઆતમાં કોઈ તકલીફ નથી કરતું. એ બીજા કારણે કરાવેલા sonography કે CT scan માં દેખાય છે.

પેશાબમાં લોહી એટલે cancer જ?

ના. પણ દુખાવા વગર પેશાબમાં લોહી આવે તો તપાસ જરૂરી છે. ઉંમર ગમે તે હોય, kidney અને મૂત્રાશય બંને તપાસાય છે.

Kidney માં પાણીની ગાંઠ છે, એ cancer છે?

મોટા ભાગની cyst સાદી હોય છે. Contrast CT cyst ને ક્રમ આપે છે. સાદી cyst ને follow-up નથી, કેટલીક પર નજર રખાય, અને જટિલ cyst ને cancer ની જેમ સારવાર અપાય.

Dye પહેલાંનો CT કેમ જરૂરી?

એનાથી radiologist માપી શકે કે dye પછી ગાંઠ કેટલી ચમકે છે. એ જ ઘન ગાંઠને પાણીની ગાંઠથી અલગ પાડે છે.

Kidney ની biopsy કરાવવી પડશે?

ઘણી વાર નહીં. Biopsy ત્યારે થાય જ્યારે એનાથી આયોજન બદલાય, જેમ કે ablation પહેલાં કે ફેલાયેલા cancer ની દવા પહેલાં.

સંબંધિત પાનાં

Kidney માં ગાંઠ પાકી થાય, તો ઓપરેશનની પસંદગી kidney બચાવવી કે કાઢવી ના પાના પર છે. પ્રશ્ન હોય તો +91-63590-11009 પર ફોન કરો.

Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre

Dr Swati Shah — MS, DrNB (Surgical Oncology) · Kidney Cancer Surgeon

Consultation: Gota OPD, Gota, Ahmedabad. Surgery: Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar.

Gota OPD — Gota, Ahmedabad, Gujarat

Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar — Apollo Hospital International Limited, Plot No. 1 A, GIDC Bhat Industrial Estate, Bhat, Gandhinagar, Gujarat

ફોન: +91-63590-11009 · WhatsApp: +91-63590-11009

Scan ના report માં kidney માં ગાંઠ લખી છે, કે પેશાબમાં લોહી આવે છે? Scan ની ફિલ્મ અને reports WhatsApp પર પહેલાં મોકલી શકો છો, જેથી મુલાકાત શરૂ થાય ત્યારે એ વાંચી લીધેલા હોય. તમારા માટે એનો શું અર્થ છે, એ તપાસ પછી consultation માં નક્કી થાય છે. ફોન કરો +91-63590-11009 મુલાકાત પહેલાં reports મોકલો

Rate this post

Get health updates from Dr Swati Shah on WhatsApp

Swasth Parivar: twice a month, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.

Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.

dr swati shah - uro & gynec cancer surgeon
Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.