Last updated: 19-Oct-2026
Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.
Dr Swati Shah
MS, DrNB (Surgical Oncology)
Urology Cancer Surgeon
Apollo Hospital, ભાટ, ગાંધીનગર · Gota OPD, અમદાવાદ · 18 વર્ષનો અનુભવ
★★★★★ 4.99, 87 Google reviews (Gota clinic) · 5.0, 38 (Apollo, Bhat)
ટૂંકમાં
Kidney cancer ફેલાઈ ગયું હોય ત્યારે દવા મુખ્ય સારવાર છે. Kidney કાઢવી એ હવે દરેક દર્દીમાં કરાતું પગલું નથી.
પહેલી દવા આપતાં પહેલાં છ તપાસ ગણીને જોખમ જૂથ નક્કી થાય છે. એ જૂથ પરથી કઈ દવા પહેલાં આપવી તે નક્કી થાય છે.
ફેલાયેલી એક જ ગાંઠ હોય, ખાસ કરીને ફેફસામાં, તો સાજા દર્દીમાં એ કાઢી શકાય છે. એનાથી વર્ષો સુધી રોગ વગરનો સમય મળી શકે છે.
આ પાનું એક મોટી માર્ગદર્શિકાનો ભાગ છે. Kidney cancer ની સારવાર કેવી રીતે થાય છે, kidney ક્યારે બચાવી શકાય છે અને ઓપરેશનનું plan કેવી રીતે બને છે, તે માટે અમારી kidney cancer ના ઓપરેશનની માર્ગદર્શિકા (અંગ્રેજીમાં) જુઓ.
Stage IV એટલે કેન્સર બીજાં અંગોમાં પહોંચ્યું છે, કે kidney ની બાજુના અંગમાં ઊગી ગયું છે. પાંચ સવાલના જવાબ ક્રમસર મળે છે. કોષ્ટકમાં દરેકનો જવાબ કોણ આપે તે લખ્યું છે.
| સવાલ | ટૂંકો જવાબ | ક્યાં નક્કી થાય |
|---|---|---|
| ફેલાવો ક્યાં છે? | છાતી અને પેટનો CT. હાડકાં કે મગજનો scan ફક્ત તકલીફ હોય તો. | તપાસના તબક્કે, સારવાર પહેલાં. |
| Kidney cancer કયા પ્રકારનું છે? | દવા શરૂ કરતાં પહેલાં નાનો ટુકડો લેવાય છે. | Pathologist પાસે. |
| પહેલી દવા કઈ? | જોખમ જૂથ, પ્રકાર અને પરિવાર શું પહોંચી શકે તે જોઈને. | Cancer ની દવાના doctor પાસે. |
| Kidney કાઢવી પડે? | પસંદ કરેલા દર્દીમાં, દરેકમાં નહીં. | Cancer team ની બેઠકમાં. |
| એક ગાંઠ કાઢી શકાય? | એ એક જ હોય અને તમે સાજા હો તો ક્યારેક. | એ જ બેઠકમાં. |
છ બાબત ગણાય છે: તમે કેટલા સક્રિય છો, નિદાનથી સારવાર સુધીનો ગાળો, haemoglobin, calcium, સફેદ કણ અને platelets.
એના પરથી ત્રણ જૂથ બને છે: સારું, મધ્યમ અને નબળું. જૂથ પરથી કઈ દવા શરૂ કરવી તે નક્કી થાય છે. પહેલી માત્રા પહેલાં એ ગણીને નોંધવું જરૂરી છે, અને આ પગલું જ વારંવાર ચૂકી જાય છે. દરેક જૂથનો અર્થ stage અને જોખમ જૂથના પાના પર સમજાવ્યો છે.
ફેલાયેલા રોગની દવા શરૂ કરતાં પહેલાં kidney ની ગાંઠમાંથી કે ફેલાયેલી ગાંઠમાંથી સોય નાખીને નાનો ટુકડો લેવાય છે. આ નકામું પગલું નથી. Kidney cancer નો પ્રકાર દવા બદલે છે, અને clear cell પ્રકારની સારવાર બીજા પ્રકારોથી જુદી છે.
આ ટુકડો શંકા પણ દૂર કરે છે. Lymphoma કે બીજા કેન્સરનો ફેલાવો scan માં સરખો દેખાઈ શકે છે. અગાઉની તપાસનો ક્રમ તપાસના પાના પર છે.
કેન્સર ફેલાઈ ગયા પછી kidney કાઢવાના ઓપરેશનને cytoreductive nephrectomy કહે છે. પહેલાં એ લગભગ દરેકમાં કરાતું. હવે નહીં. CARMENA અને SURTIME નામના બે અભ્યાસે આ બદલ્યું. નીચેની વાતો સાચી હોય ત્યારે એ સૂચવાય છે.
જોખમ જૂથ નબળું હોય તો સારવાર દવા છે, ઓપરેશન નહીં. એવા સમયે પહેલાં ઓપરેશન કરવાથી જે સારવાર કામ કરે છે તે મોડી પડે છે. આ નિર્ણય team ની બેઠકમાં લેવાય છે, ઓપરેશનના દિવસે નહીં.
ક્યારેક ક્રમ ઊલટો થાય છે. પહેલાં દવા અપાય છે. રોગ સારો કાબૂમાં આવે તો કેટલાક દર્દીમાં પછીથી kidney કાઢવી યોગ્ય રહે છે. Kidney બચાવવી કે કાઢવી એ મૂળ નિર્ણય kidney ની ગાંઠના નિર્ણયના પાના પર સમજાવ્યો છે.
ફેલાયેલી એક જ ગાંઠ, ખાસ કરીને ફેફસામાં, સાજા દર્દીમાં કાઢી શકાય છે. Kidney cancer માં આ વિકલ્પ ગંભીરતાથી વિચારાય છે.
Kidney cancer બીજા કેન્સરની જેમ વર્તતું નથી. એ હાડકાં, ફેફસાં, liver, મગજ, thyroid અને pancreas સુધી જાય છે, અને ઘણાં વર્ષો પછી પણ દેખાઈ શકે છે. ફેલાયેલી ગાંઠ એક જ મળે તો એ કાઢવાથી લાંબો રોગ વગરનો સમય મળી શકે છે. એને metastasectomy કહે છે. બેઠકમાં એને દવા સામે તોલાય છે, અને ઘણી વાર બંને વપરાય છે.
સારવાર drip થી, ઘરે લેવાતી ગોળીથી, કે બંને સાથે અપાય છે. કોષ્ટકમાં શું સૂચવાય છે અને દરેક વિકલ્પની સાચી સ્થિતિ શું છે તે લખ્યું છે.
| શું સૂચવાય | કેવી રીતે અપાય | સાચી સ્થિતિ |
|---|---|---|
| Immunotherapy સાથે એક ગોળીની દવા. | થોડા અઠવાડિયે drip, સાથે રોજની ગોળી. | દરેક જોખમ જૂથમાં guidelines નું ધોરણ. |
| બે immunotherapy દવા સાથે. | બે drip, મધ્યમ અને નબળા જૂથ માટે. | કેટલાક દર્દીમાં ટકે એવો પૂરો જવાબ આપતી એકમાત્ર જોડી. |
| એકલી ગોળીની દવા. | રોજ એક ગોળી, clinic માં તપાસ સાથે. | ખર્ચને કારણે અહીં મોટા ભાગના પરિવાર આ જ લે છે. |
| Immunotherapy ન લઈ શકાય તેમના માટે ગોળી. | રોજ એક ગોળી. | Guidelines માં પોતાની જગ્યા ધરાવતો વિકલ્પ. |
જોડીવાળી સારવારનો ખર્ચ મોટા ભાગના પરિવારની પહોંચ બહાર છે, અને વીમો ભાગ્યે જ ભરે છે. તેમ છતાં એ સૂચવાય છે, સમજાવાય છે અને નોંધાય છે, જવાબ ના હોય ત્યારે પણ. ખર્ચ જોઈને કંઈ ન કહેવું એ સૂચવવા બરાબર નથી. સારા જૂથમાં guidelines પોતે એક ગોળીની સારવાર સ્વીકારે છે, એટલે એ રસ્તો ઊતરતો નથી.
પછીની સારવારમાં એ જ દવા ફરી નહીં, પણ દવાનો વર્ગ બદલાય છે. પહેલાં શું લીધું હતું અને શું ઉપલબ્ધ છે તે જોઈને પસંદગી થાય છે.
Clear cell ન હોય એવા પ્રકારોમાં ગોળી અને immunotherapy ની જોડી પસંદ કરાય છે, અને એકલી ગોળી પણ વપરાય છે. આ ઓછા મળતા પ્રકારોમાં પુરાવા પાતળા છે. કોઈ trial ચાલુ હોય તો તેની ચર્ચા કરવી યોગ્ય છે.
| તકલીફ | શું કરાય |
|---|---|
| હાડકામાં ફેલાવો. | હાડકું મજબૂત રાખતું injection, સાથે calcium અને vitamin D. પહેલાં દાંતની તપાસ. |
| હાડકામાં દુખાવો કે તૂટવાનું જોખમ. | દુખાવા માટે શેક. હાડકું તૂટે તે પહેલાં ઓપરેશનથી મજબૂત કરાય, પછી નહીં. |
| મગજમાં ફેલાવો. | એક જગ્યા પર કેન્દ્રિત શેક પસંદ કરાય. આ ગાંઠોમાંથી લોહી પડી શકે છે. |
| Kidney ની ગાંઠથી લોહી કે દુખાવો. | એની લોહીની નળી બંધ કરાય, કે kidney કાઢી તકલીફ શમાવાય. |
ફેલાવો મળે ત્યારે જ સહારાની સારવારની team પાસે મોકલાય છે. એનો અર્થ સારવાર બંધ થઈ એવો નથી. એ team દુખાવો, ભૂખ, ઊંઘ અને પરિવાર પરનો ભાર સંભાળે છે, કેન્સરની સારવાર ચાલુ હોય ત્યારે જ. શરૂઆતથી મળે તો બાકીની સારવાર સહેવી સહેલી પડે છે.
ના. દવા મુખ્ય સારવાર છે. પસંદ કરેલા દર્દીમાં, અથવા લોહી પડતું હોય કે દુખાવો હોય ત્યારે kidney કઢાય છે.
હા. ઘણા દર્દી વર્ષો સુધી સારવાર પર સારું જીવે છે. ફેલાયેલી એક જ ગાંઠ હોય તો એ કાઢ્યા પછી લાંબો સમય રોગ વગરનો રહી શકે છે.
કારણ કે kidney cancer નો પ્રકાર દવા નક્કી કરે છે. ફેલાયેલા રોગની દવા શરૂ કરતાં પહેલાં નાનો ટુકડો લેવાય છે.
ના. સારા જોખમ જૂથમાં guidelines પોતે એક ગોળીની સારવાર સ્વીકારે છે. ખર્ચની વાત ખુલ્લા મને થાય છે અને તમારો નિર્ણય નોંધાય છે.
દવાનો વર્ગ બદલાય છે. બીજી ગોળી કે બીજી જોડી શરૂ થાય છે. કોઈ trial ચાલુ હોય તો તેની પણ ચર્ચા થાય છે.
દરેક stage અને જોખમ જૂથનો અર્થ stage ના પાના પર છે. પહેલાં કરાતી તપાસ તપાસના પાના પર છે. નીકળતાં પહેલાં સવાલ હોય તો +91-63590-11009 પર ફોન કરો. Gota, Ahmedabad.
Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre
Dr Swati Shah — MS, DrNB (Surgical Oncology) · Urology Cancer Surgeon
Consultation: Gota OPD, Gota, Ahmedabad. Surgery: Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar.
Gota OPD — Gota, Ahmedabad, Gujarat
Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar — Apollo Hospital International Limited, Plot No. 1 A, GIDC Bhat Industrial Estate, Bhat, Gandhinagar, Gujarat
ફોન: +91-63590-11009 · WhatsApp: +91-63590-11009
તમારા scan ના રિપોર્ટમાં ફેફસાં, હાડકાં, liver કે મગજમાં ફેલાવો લખ્યો છે? રિપોર્ટ અને scan ની images મુલાકાતમાં સાથે લાવો. સારવારનું આયોજન consultation માં, images વાંચ્યા અને તપાસ કર્યા પછી જ થાય છે. ફોન +91-63590-11009 Scan રિપોર્ટ સાથે લાવો
Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.
Swasth Parivar: every week, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.
Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.
